Khi một thiết bị mới xuất hiện trong công việc, người ta thường chú ý đến những gì chiếc máy có thể làm. Nhưng có một câu hỏi ít được đặt ra hơn: khi công nghệ ngày càng hiện diện, vai trò của người KTV sẽ thay đổi như thế nào?
Có một suy nghĩ khá tự nhiên:
Máy móc càng phát triển, con người càng đỡ phải làm nhiều việc.
Trong một số công việc, điều đó có thể đúng.
Nhưng từ đó đi đến kết luận:
“Có máy rồi thì người KTV không còn quan trọng như trước”
lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Với DDS – Điện sinh học, nếu nhìn chiếc máy như một công cụ phục vụ công việc, chúng ta sẽ thấy một điều đáng chú ý:
Càng có công nghệ, người sử dụng công nghệ càng cần biết mình đang làm gì.
Máy là thiết bị.
Con người thì không phải những đối tượng giống hệt nhau.
Một KTV khi làm việc không chỉ đứng trước chiếc máy.
Trước mặt họ còn là một con người.
Người đó có thể đang lo lắng.
Có thể chưa hiểu DDS là gì.
Có thể đặt rất nhiều câu hỏi.
Có thể kỳ vọng quá mức sau khi nghe một lời giới thiệu ở đâu đó.
Hoặc đơn giản là muốn biết:
“Hôm nay bạn sẽ làm gì cho tôi?”
Chiếc máy không tự mình giải thích tất cả những điều ấy.
Người KTV phải giao tiếp.
Phải lắng nghe.
Phải giải thích trong đúng phạm vi mình được đào tạo.
Và phải biết điều gì mình không nên hứa hẹn.
Đó đều là công việc của con người.
Đây có lẽ là một trong những điểm quan trọng nhất.
Một chiếc máy không thể tự chịu trách nhiệm về cách con người sử dụng nó.
Nếu người sử dụng chưa được đào tạo đầy đủ, sử dụng tùy tiện hoặc vượt ra ngoài những gì mình được học, không thể nói:
“Vì máy làm như vậy.”
Công cụ không xóa đi trách nhiệm nghề nghiệp.
Ngược lại, khi đưa thêm công nghệ vào công việc, người sử dụng càng cần có ý thức về kiến thức, giới hạn và trách nhiệm của chính mình.
Vì vậy, câu chuyện về máy DDS không nên chỉ xoay quanh:
Máy có khả năng gì?
Một câu hỏi khác cũng quan trọng không kém:
Người sử dụng máy cần trở thành người như thế nào?
Nếu vai trò của KTV chỉ là bật thiết bị và thực hiện một chuỗi thao tác máy móc, chúng ta đã thu nhỏ nghề nghiệp xuống quá mức.
Một người KTV được đào tạo còn cần học cách:
hiểu những nguyên tắc thuộc chương trình chuyên môn;
thực hiện công việc theo những gì đã được hướng dẫn;
quan sát trong quá trình làm việc;
giao tiếp với khách hàng;
nhận biết giới hạn của phạm vi mình được đào tạo;
và tiếp tục học tập để hoàn thiện năng lực.
Những điều đó không nằm trong một nút bấm.
Công nghệ có thể hỗ trợ thao tác.
Nhưng tư duy nghề nghiệp vẫn thuộc về con người.
Có một nghịch lý thú vị:
Chúng ta thường nghĩ thiết bị càng hiện đại thì người sử dụng càng cần biết ít đi.
Nhưng trong công việc chuyên môn, nhiều khi điều ngược lại mới đáng quan tâm.
Một công cụ càng có nhiều khả năng thì người sử dụng càng cần hiểu khi nào, tại sao và trong giới hạn nào mình sử dụng công cụ đó.
Đây cũng là lý do Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam đặt máy DDS trong một hệ thống có đào tạo, giáo trình và đội ngũ giảng viên, thay vì nhìn thiết bị như một sản phẩm tách biệt khỏi người sử dụng.
Giáo trình cung cấp hệ thống kiến thức cho quá trình học.
Giảng viên hướng dẫn và hỗ trợ người học.
Thiết bị là công cụ thực hành.
Nhưng cuối cùng, chính người KTV phải từng bước hình thành năng lực của mình.
Người đến một cơ sở chăm sóc sức khỏe không chỉ tiếp xúc với thiết bị.
Họ tiếp xúc với KTV.
Một lời giải thích rõ ràng.
Một thái độ nghiêm túc.
Khả năng lắng nghe.
Sự tôn trọng khách hàng.
Việc không phóng đại những gì mình có thể làm.
Đôi khi chính những điều rất “con người” ấy lại quyết định mức độ tin tưởng lâu dài.
Vì thế, khi bổ sung công nghệ vào công việc, mục tiêu không nên là biến KTV thành người đứng bên cạnh một chiếc máy.
Mục tiêu nên là:
giúp người KTV có thêm công cụ nhưng vẫn giữ con người ở trung tâm của công việc.
Có lẽ cách đặt câu hỏi phù hợp hơn là:
“KTV có thể học cách sử dụng DDS như một công cụ trong năng lực nghề nghiệp của mình như thế nào?”
Cách nhìn này đặt đúng vị trí cho cả hai.
Không thần thánh hóa chiếc máy.
Cũng không phủ nhận giá trị của công nghệ.
Máy có vai trò của máy.
Con người có trách nhiệm của con người.
Và khi hai yếu tố được kết nối bằng kiến thức và đào tạo, công nghệ mới có cơ sở để trở thành một phần của công việc.
Nếu bạn đang tìm hiểu máy DDS – Điện sinh học, đừng chỉ tìm hiểu chiếc máy có gì.
Hãy tìm hiểu cả mình sẽ được đào tạo như thế nào để trở thành người sử dụng công cụ ấy một cách có trách nhiệm.
