Chỉ đạo mới về phòng, chống gian lận trong thi cử đặt ra một vấn đề thiết thực đối với hoạt động đào tạo: kết quả đánh giá phải phản ánh được năng lực của người học. Với Điện sinh học DDS, điều này càng có ý nghĩa khi hệ thống đang triển khai chuẩn hóa và sát hạch giáo viên.
THỰC TRẠNG SỰ KIỆN: CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA SAI LỆCH TRONG ĐÁNH GIÁ
Ngày 20/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.
Chỉ thị nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý và người đứng đầu cơ sở đào tạo trong việc nhận diện nguy cơ, kiểm soát quy trình, bảo đảm tính trung thực và khách quan của kết quả. Những khâu có nguy cơ cao cần được kiểm tra chéo và lưu lại dấu vết hoạt động.
Đây là văn bản chỉ đạo đã ban hành, không phải dự thảo. Các nhiệm vụ được triển khai theo trách nhiệm và phạm vi quản lý của từng cơ quan, đơn vị. Khi vận dụng vào DDS, cần đối chiếu loại hình hoạt động và quy định liên quan để xác định yêu cầu áp dụng cụ thể.
LIÊN HỆ VỚI ĐIỆN SINH HỌC DDS: KẾT QUẢ SÁT HẠCH PHẢI GIÚP NHÌN RÕ NĂNG LỰC
DDS đang xây dựng ngân hàng câu hỏi và triển khai chuẩn hóa giáo viên. Giá trị của công việc này nằm ở khả năng xác định từng người đã vững nội dung nào, còn thiếu kỹ năng nào và cần được hỗ trợ ra sao.
Một giáo viên làm tốt bài lý thuyết vẫn cần thể hiện được khả năng thực hành, giải thích thao tác, tổ chức người học luyện tập và nhận ra lỗi để hướng dẫn sửa. Vì vậy, kết quả sát hạch cần cung cấp đủ căn cứ cho việc bố trí giảng dạy và bồi dưỡng tiếp theo.
Độ tin cậy của kỳ sát hạch cũng phụ thuộc vào chất lượng đề. Câu hỏi thiếu căn cứ, đáp án chưa rõ hoặc cách diễn đạt gây hiểu nhầm đều có thể làm sai lệch việc đánh giá. Với DDS, yêu cầu bám sát giáo trình chính thức, kiểm định đáp án và xử lý câu hỏi còn vướng nguồn cần tiếp tục được thực hiện nhất quán.
Mặt khác, kết quả chưa đạt nên giúp xác định nội dung cần củng cố. Khi giáo viên được biết rõ mình cần bổ sung điều gì và có cơ hội rèn luyện, đánh giá lại, hoạt động chuẩn hóa sẽ trở thành một quá trình phát triển năng lực có mục tiêu.
Những phân tích trên là góc nhìn vận dụng cho DDS, không phải kết luận rằng hệ thống đã xảy ra gian lận hay sai phạm.
MỘT SỐ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO DDS
Thứ nhất, rà soát chất lượng đề trước khi sử dụng.
Mỗi câu hỏi cần có nguồn giáo trình rõ ràng, đáp án được kiểm định và yêu cầu phù hợp với năng lực cần đánh giá. Những câu chưa đủ căn cứ phải được xử lý hoặc đưa ra khỏi đề chính thức trong khi chờ xác minh.
Thứ hai, phối hợp đánh giá lý thuyết với thực hành và năng lực giảng dạy.
Bên cạnh bài kiểm tra kiến thức, nên sử dụng nhiệm vụ thực hành, trình giảng hoặc hỏi đáp có tiêu chí chấm cụ thể. Cách làm này giúp quan sát trực tiếp khả năng vận dụng của từng giáo viên.
Thứ ba, làm rõ trách nhiệm ở từng khâu tổ chức.
Cần xác định người được tiếp cận ngân hàng câu hỏi, người duyệt đề, người chấm và người được phép điều chỉnh kết quả. Mọi thay đổi điểm số cần có lý do, căn cứ và thông tin người thực hiện để có thể kiểm tra lại.
Thứ tư, bảo đảm người dự thi hiểu quy trình và có kênh phản hồi.
Trước kỳ sát hạch, nên phổ biến rõ cách thi, tiêu chí đánh giá, những hỗ trợ được phép sử dụng và cách đề nghị xem xét kết quả. Với giáo viên khiếm thị, cần chuẩn bị phương thức tiếp cận phù hợp, đồng thời bảo đảm bài làm phản ánh năng lực của chính người dự thi.
Thứ năm, chuyển kết quả thành kế hoạch bồi dưỡng.
Sau sát hạch, nên chỉ rõ nhóm kiến thức hoặc kỹ năng còn thiếu, nội dung cần luyện tập và cách đánh giá lại. Đây là cơ sở để Công ty hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu và nâng chất lượng đội ngũ trên toàn hệ thống.
Các giải pháp trên là đề xuất để DDS xem xét, hoàn thiện trước khi quyết định triển khai. Mục tiêu là giúp mỗi kết quả sát hạch trở thành căn cứ đáng tin cậy cho việc đào tạo, sử dụng và phát triển đội ngũ giáo viên.
Nguồn chính thức: Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ, đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: https://chinhphu.vn/?docid=220057&pageid=27160
