Đau vai đã gây khó chịu, nhưng khi việc giơ tay, mặc áo, chải đầu, lấy đồ trên cao hoặc đưa tay ra sau lưng cũng trở nên khó khăn thì vấn đề không còn chỉ là cảm giác “mỏi vai”. Đau vai kèm hạn chế vận động cánh tay có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhận biết đúng biểu hiện, dấu hiệu cần khám và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp quan trọng hơn việc cố chịu đau hoặc tự tác động mạnh vào vùng vai.
Khi nào có thể nói vận động cánh tay đang bị ảnh hưởng?
Hãy thử nhìn vào những việc rất bình thường trong ngày.
Bạn có khó giơ tay lên cao? Mặc hoặc cởi áo thấy đau? Chải tóc khó hơn trước? Đưa tay ra sau lưng không được như bên còn lại? Với tay lấy đồ trên giá cao làm vai đau tăng?
Những thay đổi như vậy cho thấy triệu chứng đã bắt đầu ảnh hưởng đến chức năng vận động.
Điều cần chú ý không chỉ là đau bao nhiêu, mà còn là cánh tay còn vận động được đến đâu và động tác nào làm đau tăng.
Đau vai và khó giơ tay không phải lúc nào cũng có cùng một nguyên nhân
Vùng vai có nhiều cấu trúc cùng tham gia vận động. Vì vậy, đau khi nâng hoặc xoay cánh tay có thể liên quan đến cơ, gân, các mô quanh khớp hoặc chính khớp vai.
Nhưng có một điểm rất dễ nhầm: đôi khi người bệnh cảm thấy đau ở vai và cánh tay trong khi vấn đề lại có liên quan đến vùng cổ và thần kinh.
Giáo trình DDS Quyển 7 cũng nhấn mạnh rằng vùng cổ – vai – gáy và khớp vai nằm gần nhau nhưng không phải mọi điểm đau đều thuộc cùng một cấu trúc. Bả vai, cơ cổ, cột sống cổ, trong khớp vai và vùng quanh khớp cần được phân biệt khi lựa chọn hướng hỗ trợ.
Vì vậy, chỉ nói “đau vai” chưa đủ để quyết định nên làm gì.
Hãy chú ý xem cổ có liên quan hay không
Nếu đau bắt đầu từ cổ rồi lan xuống vai hoặc cánh tay, thay đổi khi xoay hoặc gập cổ, đặc biệt khi kèm cảm giác tê, kiến bò, châm chích, giảm cảm giác hoặc yếu tay thì vùng cổ và thần kinh cần được xem xét.
Chính trang dịch vụ DDS hiện cũng mô tả nhóm triệu chứng đau từ gáy xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay và các rối loạn cảm giác, vận động như tê bì hoặc yếu cơ trong nhóm biểu hiện liên quan vùng cổ – vai.
Điều này càng cho thấy không nên cứ thấy đau vai là tự xoa bóp thật mạnh ngay tại khớp vai.
Khi nào nên đi khám?
Nếu vai đau nhưng vẫn vận động được và tình trạng nhẹ dần, có thể theo dõi kết hợp điều chỉnh hoạt động phù hợp.
Tuy nhiên, nên được đánh giá y khoa nếu đau kéo dài hoặc tăng dần, khả năng vận động ngày càng giảm, cánh tay yếu hơn trước hoặc tình trạng ảnh hưởng đáng kể đến công việc và sinh hoạt.
Cần được đánh giá sớm nếu đau xuất hiện sau ngã hoặc chấn thương; vai biến dạng hoặc sưng nhiều; cánh tay gần như không thể vận động; có tê kéo dài hoặc mất cảm giác; vùng vai – tay nóng hoặc lạnh bất thường; hoặc kèm sốt và tình trạng toàn thân không khỏe.
Nếu đau vai hoặc cánh tay xuất hiện cùng đau/tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, chóng mặt, buồn nôn hoặc đau lan tới cổ, hàm thì cần ưu tiên đánh giá cấp cứu.
Có nên cố tập hoặc kéo cánh tay qua điểm đau?
Không nên lấy đau làm thước đo rằng “tập càng đau càng hiệu quả”.
Khi chưa biết nguyên nhân, việc cố kéo, xoay hoặc tác động mạnh qua giới hạn đau có thể không phù hợp.
Với những trường hợp không có dấu hiệu cảnh báo, vận động nhẹ trong giới hạn chịu đựng thường hợp lý hơn việc hoàn toàn bất động. Nhưng nếu một động tác làm đau tăng rõ hoặc khả năng vận động tiếp tục giảm, cần được đánh giá trước khi cố tập thêm.
DDS – Điện sinh học được đặt ở đâu trong trường hợp này?
Đây là một điểm rất quan trọng.
Trong DDS, đau vai gáy và đau/viêm quanh khớp vai nằm trên một vùng liên tục nhưng không được coi là một vấn đề hoàn toàn giống nhau. Quyển 7 yêu cầu phân biệt vùng bả vai, cơ cổ, cột sống cổ, trong khớp và quanh khớp vai trước khi tổ chức phối hợp hỗ trợ.
Vì vậy, một khách hàng nói “tôi đau vai, giơ tay khó” không nên được xử lý đơn giản theo kiểu đau ở đâu thì tác động ở đó.
Kỹ thuật viên DDS cần tiếp nhận biểu hiện, xác định vùng trọng tâm và lựa chọn bài hỗ trợ phù hợp với phạm vi đã được đào tạo.
Giáo trình DDS Quyển 1 xác định mục tiêu của nhóm đau vai gáy là hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ và cải thiện khả năng vận động vùng cổ – vai. Với tình trạng thuộc khớp vai hoặc quanh khớp vai, việc lựa chọn bài chuyên môn phải phù hợp với vùng và cấu trúc liên quan.
Dầu – Cao cũng không phải cứ đau vai là dùng giống nhau
Đây là lý do hệ DDS có nhiều sản phẩm khác nhau.
Quyển 7 phân biệt sản phẩm nền và sản phẩm chuyên biệt theo vùng/cấu trúc; việc phối hợp không có nghĩa là sử dụng càng nhiều sản phẩm càng tốt.
Với khách hàng, điều cần biết không phải công thức sử dụng từng loại Dầu, mà là: sản phẩm phải được lựa chọn đúng mục tiêu, đúng vùng và đúng hướng dẫn.
Công thức, số lượt và trình tự phối hợp thuộc kiến thức đào tạo chuyên môn, không công khai trong bài truyền thông để người đọc tự thực hiện.
Đau vai, giơ tay khó – hãy mô tả thật rõ trước khi đặt lịch
Khi liên hệ cơ sở DDS, nên cho biết:
Bạn đau bên nào? Đau ở trước, sau hay sâu trong vai? Giơ tay được đến mức nào? Đưa tay ra sau lưng có khó không? Cổ có đau không? Đau có lan xuống cánh tay không? Có tê hoặc yếu tay không? Trước đó có ngã, chấn thương hoặc đã được chẩn đoán bệnh lý cổ – vai nào chưa?
Những thông tin này giúp cơ sở tiếp nhận nhu cầu đúng hơn.
