HIẾN CHƯƠNG DDS TRONG THỰC TẾ TỪNG CẤP – TỪ THÀNH VIÊN ĐẾN NGƯỜI LÃNH ĐẠO

Hiến chương DDS không được xây dựng để tất cả mọi người chỉ cùng đọc một nội dung.

Hiến chương được xây dựng để mỗi người, ở đúng vị trí của mình, biết mình cần hiểu gì, làm gì và chịu trách nhiệm đến đâu.

Một Thành viên có cách thực hiện khác một Trưởng chi nhánh.

Một Giảng viên có trách nhiệm khác một Kỹ thuật viên.

Một người lãnh đạo lại phải nhìn Hiến chương ở một tầm rộng hơn.

Nhưng dù ở vị trí nào, tất cả vẫn cùng đứng trên một nền chung.

Phụ lục IV của Hiến chương DDS xác định việc áp dụng phải thống nhất trong toàn hệ thống, không phụ thuộc vị trí, chức danh hay đơn vị công tác; đồng thời mỗi đối tượng thực hiện Hiến chương phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình.

Nói một cách đơn giản:

Cùng một Hiến chương – nhưng mỗi vị trí có một trách nhiệm khác nhau.
Cấp càng cao – trách nhiệm thực hiện và lan tỏa càng lớn.

Hiến chương phải đi từ “biết” đến “làm”

Một người có thể nói rất hay về giá trị cốt lõi.

Có thể nhớ đủ bảy nhóm văn hóa.

Có thể kể đủ mười triết lý.

Nhưng nếu khi làm việc thực tế lại ứng xử hoàn toàn khác, thì Hiến chương vẫn chỉ đang nằm trong nhận thức.

Hiến chương DDS yêu cầu việc vận dụng phải bảo đảm bốn nguyên tắc:

đúng tư tưởng – đúng mục tiêu – đúng văn hóa – đúng quy định.

Đây có thể xem là bốn câu hỏi rất thực tế trước mỗi quyết định:

Việc này có đúng với tư tưởng DDS không?

Có hướng đến phát triển con người, xây dựng nghề nghiệp và phụng sự cộng đồng không?

Cách mình làm có phù hợp văn hóa DDS không?

Có đúng quy định và pháp luật không?

Nếu bốn câu hỏi ấy trở thành thói quen, Hiến chương bắt đầu đi vào đời sống.

1. ĐỐI VỚI THÀNH VIÊN – BẮT ĐẦU TỪ VIỆC TỰ HỌC VÀ TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM

Ở cấp Thành viên, điều đầu tiên không phải là quản lý ai.

Cũng chưa phải đào tạo một hệ thống lớn.

Điều quan trọng nhất là:

Quản lý chính mình.

Tự học.

Tự rèn.

Tự kiểm tra mình.

Tự chịu trách nhiệm với công việc.

Hiến chương xác định mỗi thành viên có trách nhiệm tự học tập, tự rèn luyện và tự giác thực hiện Hiến chương trong công việc hằng ngày.

Điều đó thể hiện bằng những việc rất cụ thể:

học đúng tài liệu;

làm đúng quy trình;

không nói quá điều mình biết;

tôn trọng khách hàng;

tôn trọng đồng đội;

biết nhận lỗi khi mình sai;

và tiếp tục học khi thấy mình còn thiếu.

Ví dụ thực tế

Một Thành viên gặp nội dung chưa chắc.

Có hai lựa chọn.

Một là đoán theo kinh nghiệm.

Hai là kiểm tra lại nguồn chuẩn hoặc hỏi người có trách nhiệm.

Nếu chọn cách thứ hai, người đó đang thực hiện:

Học tập – Chính trực – Chuyên môn – Trách nhiệm.

Đó chính là Hiến chương trong một hành động rất nhỏ.

2. ĐỐI VỚI KỸ THUẬT VIÊN – HIẾN CHƯƠNG PHẢI ĐI VÀO TỪNG THAO TÁC VÀ CÁCH PHỤC VỤ KHÁCH HÀNG

Kỹ thuật viên là người trực tiếp đưa hình ảnh DDS đến khách hàng.

Khách hàng có thể chưa biết Hiến chương là gì.

Nhưng họ có thể cảm nhận Hiến chương qua cách một Kỹ thuật viên phục vụ mình.

Kỹ thuật viên thực hiện Hiến chương bằng:

chuyên môn đúng,
quy trình đúng,
thái độ đúng,
lời nói trung thực,
và tinh thần phụng sự.

Phụ lục IV nhấn mạnh rằng Hiến chương phải được thể hiện bằng chính công việc, thái độ, chuyên môn và tinh thần phụng sự của mỗi thành viên.

Một tình huống rất thực tế

Khách hàng phản hồi chưa như mong muốn.

Người Kỹ thuật viên có thể:

đổ lỗi cho khách hàng;

hoặc bình tĩnh kiểm tra lại:

mình có làm đúng không?

có bỏ bước nào không?

có giải thích thiếu không?

có điều gì vượt ngoài phạm vi mình không?

Đó chính là lúc các giá trị:

Chuyên môn – Chính trực – Học tập – Phụng sự

được kiểm chứng.

3. ĐỐI VỚI ĐẠI LÝ – KHÔNG CHỈ PHÁT TRIỂN BẢN THÂN MÀ BẮT ĐẦU CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI NGƯỜI KHÁC

Khi trở thành Đại lý, phạm vi trách nhiệm đã rộng hơn.

Không chỉ làm nghề cho mình.

Mà bắt đầu:

hỗ trợ Thành viên mới;

chia sẻ kinh nghiệm;

giúp người dưới hiểu đúng chính sách;

hướng dẫn họ học đúng tài liệu;

và tạo môi trường để họ trưởng thành.

Đây là lúc triết lý:

Phát triển thành viên là phát triển chính mình

trở thành một nguyên tắc thực tế.

Một Đại lý mạnh không phải người có nhiều người phụ thuộc vào mình.

Một Đại lý mạnh là người giúp ngày càng nhiều người có thể tự đứng bằng năng lực của chính họ.

Ví dụ

Một Thành viên mới liên tục gọi hỏi những việc cơ bản.

Nếu Đại lý chỉ trả lời từng câu mỗi ngày, người dưới có thể lệ thuộc mãi.

Nhưng nếu Đại lý hướng dẫn:

tài liệu ở đâu,
cách tra cứu thế nào,
học lại phần nào,
khi nào cần hỏi người có chuyên môn cao hơn,

thì họ đang phát triển năng lực tự học cho người dưới.

Đó là Hiến chương đi vào hoạt động phát triển đội ngũ.

4. ĐỐI VỚI TRƯỞNG CHI NHÁNH – HIẾN CHƯƠNG PHẢI TRỞ THÀNH MÔI TRƯỜNG CỦA CẢ ĐƠN VỊ

Đến cấp Trưởng chi nhánh, trách nhiệm không còn chỉ là:

“Tôi làm đúng.”

Mà phải tiến tới:

“Đội ngũ của tôi có đang cùng làm đúng hay không?”

Phụ lục IV giao Trưởng chi nhánh trách nhiệm phổ biến Hiến chương đến thành viên trong đơn vị và xây dựng môi trường làm việc phù hợp với giá trị, văn hóa và triết lý của DDS.

Đây là một trách nhiệm rất lớn.

Bởi người Trưởng chi nhánh không thể chỉ nói:

“Mọi người phải đoàn kết.”

Mà chính cách mình phân công, đánh giá và xử lý xung đột phải công bằng.

Không thể chỉ nói:

“Phải học tập.”

Mà đơn vị lại không có sinh hoạt chuyên môn.

Không thể chỉ nói:

“Phải chuẩn hóa.”

Mà người đứng đầu lại tự tạo ngoại lệ cho mình.

Không thể chỉ nói:

“Phát triển con người.”

Mà lại giữ người giỏi ở trạng thái không được trao cơ hội.

Ví dụ

Trong chi nhánh có hai người mâu thuẫn.

Nếu Trưởng chi nhánh xử lý theo cảm tính, bênh người thân hơn, mâu thuẫn có thể lớn hơn.

Nhưng nếu quay lại Hiến chương:

Chính trực – Đồng hành – Kỷ luật – Hợp tác – Phát triển con người,

thì mục tiêu không phải tìm người “thắng”.

Mục tiêu là:

xác định đúng vấn đề;

bảo vệ điều đúng;

giúp hai bên hiểu trách nhiệm;

và giữ môi trường chung.

Đó mới là lãnh đạo bằng giá trị.

5. ĐỐI VỚI GIẢNG VIÊN – HIẾN CHƯƠNG PHẢI ĐƯỢC TRUYỀN QUA CẢ BÀI GIẢNG VÀ HÀNH VI CỦA NGƯỜI DẠY

Phụ lục IV xác định Giảng viên có trách nhiệm đưa nội dung Hiến chương vào đào tạo, giúp học viên hiểu đúng, thực hiện đúng và vận dụng đúng các giá trị trong học tập và nghề nghiệp.

Nhưng Giảng viên không thể chỉ giảng Hiến chương bằng lời.

Người học còn nhìn:

thầy cô có đúng giờ không;

có tôn trọng học viên không;

có công bằng khi đánh giá không;

có dám nhận khi mình nói chưa chính xác không;

có sửa lỗi bằng sự tôn trọng không;

có tiếp tục học không.

Bởi:

Người học thường nhớ cách người thầy sống lâu hơn cách người thầy nói.

Ví dụ

Một học viên làm sai.

Giảng viên có thể làm họ xấu hổ trước lớp.

Hoặc có thể chỉ rõ lỗi, giải thích nguyên nhân, cho họ làm lại và giúp họ tiến bộ.

Cả hai đều gọi là “sửa lỗi”.

Nhưng chỉ cách thứ hai mới phù hợp với tinh thần:

Con người – Học tập – Chính trực – Phụng sự – Phát triển.

Đó là Hiến chương trong sư phạm.

6. ĐỐI VỚI CHUYÊN GIA – CÀNG GIỎI CÀNG PHẢI TÔN TRỌNG CHUẨN VÀ TRÁCH NHIỆM TRI THỨC

Khi một người đạt đến trình độ chuyên môn sâu hơn, ảnh hưởng của họ cũng lớn hơn.

Ý kiến của họ có thể trở thành tài liệu.

Một phương pháp của họ có thể được nhiều người học theo.

Một nhận định của họ có thể ảnh hưởng tới cả hệ thống.

Vì vậy, năng lực chuyên môn càng cao thì trách nhiệm với tri thức càng lớn.

Không thể chỉ nói:

“Tôi có kinh nghiệm.”

Mà phải biết:

kinh nghiệm nào đã được kiểm chứng,
điều gì là quan sát cá nhân,
điều gì đã đủ căn cứ để chuẩn hóa,
điều gì mới đang ở giai đoạn nghiên cứu.

Bởi một sáng tạo tốt có thể giúp hệ thống tiến lên.

Nhưng một sáng tạo chưa được kiểm chứng mà lan rộng cũng có thể tạo sai lệch.

Hiến chương vì thế phải là nền để người có chuyên môn cao vừa đổi mới, vừa giữ chuẩn.

7. ĐỐI VỚI BAN LÃNH ĐẠO VÀ CÁC CẤP QUẢN LÝ – HIẾN CHƯƠNG PHẢI ĐI VÀO TỪNG QUYẾT ĐỊNH

Phụ lục IV quy định Ban Lãnh đạo chịu trách nhiệm chỉ đạo triển khai, tổ chức và kiểm tra việc thực hiện Hiến chương trong toàn hệ thống.

Đây là tầng trách nhiệm cao nhất.

Bởi một quyết định của lãnh đạo có thể ảnh hưởng đến rất nhiều người.

Hiến chương ở cấp lãnh đạo không còn chỉ là:

“Tôi ứng xử thế nào?”

Mà còn là:

“Chính sách này có đúng với sứ mệnh không?”

“Quy định này có bảo vệ giá trị chung không?”

“Cơ chế này có tạo động lực phát triển con người không?”

“Cách giao quyền có dựa trên năng lực không?”

“Cách đánh giá có minh bạch không?”

“Quyết định này tốt cho một cá nhân hay tốt cho toàn hệ thống?”

Đó là lúc Hiến chương trở thành công cụ quản trị.

Ví dụ

Một người có quan hệ tốt nhưng chưa đủ năng lực cho vị trí cao hơn.

Nếu vẫn giao vị trí vì cảm tình, hệ thống sẽ vi phạm chính triết lý:

Năng lực quyết định trách nhiệm, quyền hạn và quyền lợi.

Ngược lại, nếu đánh giá theo tiêu chuẩn minh bạch, tạo điều kiện để người đó tiếp tục học và tái đánh giá khi đủ năng lực, thì:

vừa giữ công bằng;

vừa không đóng cánh cửa phát triển.

Đó là quản trị bằng Hiến chương.

8. CÙNG MỘT TÌNH HUỐNG – MỖI CẤP SẼ CÓ MỘT TRÁCH NHIỆM KHÁC NHAU

Giả sử phát hiện một Kỹ thuật viên trong hệ thống đang thực hiện một thao tác chưa đúng.

Thành viên/Kỹ thuật viên: tự kiểm tra và sửa.

Đại lý: hỗ trợ người dưới tra lại nguồn chuẩn.

Trưởng chi nhánh: xem đây có phải lỗi cá nhân hay lỗi đang lặp lại trong cả đơn vị.

Giảng viên: xác định lỗi chuyên môn, hướng dẫn sửa đúng và có thể bổ sung nội dung đào tạo.

Chuyên gia: nếu liên quan vấn đề chuyên sâu, xem xét căn cứ và khuyến nghị chuyên môn phù hợp.

Ban Lãnh đạo/quản lý: nếu lỗi có tính hệ thống, xem xét cần chuẩn hóa lại tài liệu, đào tạo hoặc cơ chế kiểm soát hay không.

Cùng một vấn đề.

Nhưng càng lên cao, tầm nhìn càng phải rộng.

Cấp thấp hơn chủ yếu sửa việc.
Cấp cao hơn phải nhìn nguyên nhân và sửa hệ thống.

9. VỊ TRÍ CÀNG CAO – KHÔNG PHẢI CÀNG ĐƯỢC MIỄN, MÀ CÀNG PHẢI LÀM GƯƠNG

Đây là điều rất quan trọng.

Hiến chương không được áp dụng theo kiểu:

người dưới phải làm;

người trên chỉ yêu cầu.

Phụ lục IV xác định rõ mọi thành viên đều bình đẳng trong trách nhiệm học tập, thực hiện và gìn giữ Hiến chương.

Vì vậy:

Kỹ thuật viên phải đúng chuyên môn.

Giảng viên càng phải đúng chuyên môn.

Thành viên phải chính trực.

Lãnh đạo càng phải chính trực.

Người mới phải học.

Người lâu năm càng không được dừng học.

Người dưới phải tuân thủ chuẩn.

Người trên càng không thể tùy tiện tạo ngoại lệ.

Vị trí cao hơn không tạo ra quyền đứng ngoài Hiến chương.
Vị trí cao hơn tạo ra trách nhiệm nêu gương lớn hơn.

10. HIẾN CHƯƠNG CŨNG CẦN ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ QUA HÀNH ĐỘNG THỰC TẾ

Phụ lục IV còn nêu việc thực hiện Hiến chương cần được kiểm tra, đánh giá thường xuyên qua các nội dung như:

mức độ hiểu Hiến chương, mức độ vận dụng giá trị cốt lõi, thực hiện văn hóa, tuân thủ triết lý phát triển, tinh thần trách nhiệm, học tập và cống hiến.

Mục đích không phải tạo áp lực.

Mà để mỗi người nhìn ra:

điểm mạnh,
điểm chưa tốt,
điều cần học thêm,
và bước trưởng thành tiếp theo.

Đây là một cách rất tích cực để nhìn Hiến chương.

Không phải một văn bản để “bắt lỗi”.

Mà là một tấm gương để:

mỗi người tự soi và tiếp tục hoàn thiện.

Ba câu hỏi để mỗi người tự nhìn lại vị trí của mình

Thứ nhất: Ở vị trí hiện tại, tôi đang thực hiện Hiến chương ở mức nào: biết – hiểu – làm – hay đã có khả năng giúp người khác cùng làm đúng?

Thứ hai: Khi vị trí của tôi tăng lên, trách nhiệm của tôi với người khác đã tăng tương xứng chưa?

Thứ ba: Nếu đội ngũ nhìn vào cách tôi làm việc, họ sẽ học được giá trị nào của Hiến chương DDS?

Ba câu hỏi đó đặc biệt quan trọng đối với những người đang giữ vai trò quản lý và đào tạo.

THÔNG ĐIỆP KẾT

Hiến chương DDS không có nhiều phiên bản cho nhiều cấp.

Chỉ có một nền tảng chung.

Nhưng mỗi vị trí có một cách thực hiện sâu hơn.

Thành viên bắt đầu từ tự học và tự chịu trách nhiệm.
Kỹ thuật viên biến giá trị thành chất lượng nghề nghiệp.
Đại lý bắt đầu phát triển người khác.
Trưởng chi nhánh xây môi trường và đội ngũ.
Giảng viên truyền đúng tri thức và giá trị.
Chuyên gia phát triển tri thức trên nền chuẩn.
Người lãnh đạo đưa Hiến chương vào chính sách và quyết định.

Khi từng cấp đều làm đúng vai trò của mình, Hiến chương không còn là một cuốn sách.

Nó trở thành cách cả hệ thống vận hành.

Phụ lục IV đã khẳng định rất rõ:

Hiến chương DDS chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được toàn thể thành viên cùng học tập, cùng thực hiện và cùng gìn giữ.

Vì vậy:

Cùng một giá trị – mỗi vị trí một trách nhiệm.
Cùng một Hiến chương – toàn hệ thống một hướng đi.
Càng trưởng thành – càng phải có năng lực biến giá trị thành hành động và giúp người khác cùng hành động đúng.

DDS – Thống nhất tư tưởng, rõ trách nhiệm, đúng vai trò và cùng hành động để xây dựng một hệ thống chuyên nghiệp, nhân văn và phát triển bền vững.

HAI GIÁO TRÌNH ĐỂ MỖI VỊ TRÍ HIỂU ĐÚNG VÀ LÀM ĐÚNG

Để Hiến chương không chỉ là những nguyên tắc chung mà thật sự đi vào từng vị trí, từng tình huống và từng hành động, DDS đã xây dựng hai giáo trình nền tảng:

Quyển I – Hiến chương DDS
Giúp mỗi Thành viên, Đại lý, Trưởng chi nhánh, Giảng viên và người quản lý hiểu nền tảng tư tưởng chung: Sứ mệnh, Tầm nhìn, Khát vọng, Giá trị cốt lõi, Văn hóa, Triết lý phát triển và trách nhiệm thực hiện Hiến chương.

Quyển II – Cẩm nang Hành động DDS – Từ Hiến chương đến Thực tiễn
Giúp chuyển những giá trị đó thành cách hành động trong những tình huống cụ thể của học tập, chuyên môn, trị liệu, đào tạo, phát triển đội ngũ, quản trị và ứng xử.

Có thể hiểu rất đơn giản:

Hiến chương DDS giúp chúng ta biết ở vị trí của mình cần giữ điều gì.
Cẩm nang Hành động DDS giúp chúng ta biết trong tình huống thực tế phải làm như thế nào.

Một quyển tạo nền chung.

Một quyển giúp hành động đúng theo vai trò.

Hai quyển đi cùng nhau để toàn hệ thống không chỉ cùng nói một giá trị, mà còn biết biến giá trị ấy thành những hành động phù hợp ở từng cấp.

Thành viên, Đại lý, Trưởng chi nhánh, Giảng viên và các đơn vị trong Hệ thống DDS có nhu cầu nghiên cứu, sử dụng giáo trình hoặc tìm hiểu phiên bản mới có thể liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam để được hướng dẫn.

Đọc để hiểu vai trò – hiểu để nhận trách nhiệm – nhận trách nhiệm để hành động – hành động đúng để cùng xây dựng DDS.