HỌC VÀ SỬ DỤNG HIẾN CHƯƠNG DDS NHƯ THẾ NÀO

ĐỂ HIẾN CHƯƠNG THỰC SỰ ĐI VÀO CUỘC SỐNG

Có những cuốn sách đọc xong rồi cất lại.

Có những tài liệu chỉ dùng khi cần tra cứu.

Nhưng Hiến chương DDS không được xây dựng theo cách đó.

Hiến chương được biên soạn không chỉ để đọc, mà để học tập, thực hiện và trở thành nền tảng tư tưởng trong mọi hoạt động của Hệ thống DDS. Phần hướng dẫn nghiên cứu và sử dụng Hiến chương cũng xác định rõ: mục tiêu không phải ghi nhớ câu chữ, mà là hiểu đúng tinh thần và áp dụng đúng vào thực tiễn.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là:

“Tôi đã đọc Hiến chương chưa?”

Mà phải là:

“Những điều trong Hiến chương đã thay đổi cách tôi học, làm việc và ứng xử như thế nào?”

Đọc Hiến chương từ đầu đến cuối – đừng chỉ chọn phần mình thích

Một trong những nguyên tắc đầu tiên được nêu trong hướng dẫn nghiên cứu Hiến chương là:

cần đọc theo trình tự từ đầu đến cuối để hiểu đầy đủ mạch tư tưởng của toàn bộ văn kiện; không nên chỉ đọc từng phần riêng lẻ mà bỏ qua mối liên hệ giữa các nội dung.

Điều này rất quan trọng.

Bởi nếu chỉ đọc riêng Giá trị cốt lõi, ta có thể chưa hiểu nó phục vụ Sứ mệnh như thế nào.

Nếu chỉ đọc Văn hóa, ta có thể chưa thấy vì sao những chuẩn mực ấy được hình thành.

Nếu chỉ đọc Triết lý, ta có thể chưa thấy nó nối với Tầm nhìn và Khát vọng ra sao.

Hiến chương là một hệ thống.

Nó có mạch:

Sứ mệnh → Tầm nhìn → Khát vọng → Giá trị cốt lõi → Văn hóa → Triết lý → Tuyên thệ → Cam kết → Hành động.

Đọc rời từng phần rất dễ hiểu rời từng ý.

Đọc theo mạch mới thấy bức tranh chung.

Đọc một lần để biết – đọc lại để hiểu

Không phải cứ đọc xong một lần là đã hiểu Hiến chương.

Có những câu khi mới đọc chỉ thấy là nguyên tắc.

Nhưng sau khi trải qua một tình huống thật trong công việc, đọc lại mới thấy ý nghĩa sâu hơn.

Ví dụ:

Lúc chưa quản lý ai, câu “Phát triển thành viên là phát triển chính mình” có thể chỉ là một triết lý đẹp.

Nhưng khi mình có tuyến dưới đủ năng lực phát triển lên cao hơn, triết lý ấy trở thành một bài kiểm tra rất thật về cách mình nhìn người và quyền lợi.

Lúc chưa có mâu thuẫn, chữ Chính trực nghe rất rõ ràng.

Nhưng khi một quyết định trung thực có thể làm mình thiệt một phần lợi ích, ta mới biết mình thực sự hiểu giá trị ấy đến đâu.

Vì vậy:

Có những phần của Hiến chương phải đi qua trải nghiệm mới hiểu sâu được.

Đó là lý do cần đọc lại.

Học Hiến chương không phải để thi thuộc lòng

Một người có thể thuộc đủ 6 Giá trị cốt lõi.

Nhớ đủ 7 nhóm Văn hóa.

Kể đủ 10 Triết lý.

Nhưng nếu gặp tình huống thực tế lại không biết cách ứng xử, thì việc học mới dừng ở trí nhớ.

Hiến chương xác định rất rõ:

Việc học tập Hiến chương không nhằm ghi nhớ câu chữ. Mục tiêu là hiểu đúng tinh thần và áp dụng đúng vào thực tiễn.

Do đó, khi học một nội dung, đừng chỉ hỏi:

“Nội dung này viết gì?”

Hãy hỏi thêm:

“Nó liên quan gì đến công việc của tôi?”

“Khi nào tôi sẽ phải dùng nguyên tắc này?”

“Tôi đang làm đúng chưa?”

“Nếu chưa đúng, cần thay đổi điều gì?”

Đó mới là học Hiến chương.

Cách học thứ nhất: Đọc – suy ngẫm – liên hệ

Hướng dẫn sử dụng Hiến chương nhấn mạnh việc nghiên cứu phải kết hợp:

đọc – suy ngẫm – trao đổi – vận dụng vào thực tiễn.

Không nên đọc thật nhanh chỉ để “xong”.

Có thể mỗi ngày chỉ đọc một phần.

Sau đó tự hỏi:

Điều này có liên quan gì đến mình?

Ví dụ đọc về Con người:

Mình đang phát triển người khác hay đang chỉ sử dụng họ cho công việc?

Đọc về Chuyên môn:

Mình đang làm theo chuẩn hay theo thói quen?

Đọc về Hợp tác:

Khi có bất đồng, mình có thực sự tìm giải pháp chung không?

Đọc về Biết ơn:

Mình có biết ghi nhận người đã giúp mình trưởng thành không?

Mỗi câu hỏi như vậy biến việc đọc thành một quá trình tự soi.

Cách học thứ hai: Học theo tình huống thật

Hiến chương sẽ dễ nhớ hơn rất nhiều nếu gắn với một tình huống.

Ví dụ:

Một khách hàng phàn nàn.

Thay vì chỉ xử lý theo cảm xúc, hãy thử soi bằng Hiến chương:

Chính trực nói gì?

Phụng sự nói gì?

Chuyên môn nói gì?

Kỷ luật nói gì?

Hay khi hai thành viên tranh chấp quyền lợi:

Hợp tác yêu cầu điều gì?

Năng lực – trách nhiệm – quyền lợi phải được nhìn như thế nào?

Chuẩn hóa yêu cầu căn cứ vào đâu?

Khi làm như vậy nhiều lần, Hiến chương dần trở thành một công cụ ra quyết định.

Cách học thứ ba: Học trong sinh hoạt đội nhóm

Hiến chương không nhất thiết chỉ được học trong một khóa đào tạo lớn.

Một chi nhánh hoàn toàn có thể dành:

10 phút đầu buổi họp;

một tình huống cuối buổi sinh hoạt;

một câu hỏi mỗi tuần;

một giá trị mỗi tháng;

để cùng nhau trao đổi.

Ví dụ:

Tuần này chọn chủ đề:

“Thành công của người dưới có làm giảm giá trị của người trên không?”

Cả đội cùng liên hệ với triết lý:

Phát triển thành viên là phát triển chính mình.

Mỗi người nói một tình huống mình từng gặp.

Người quản lý tổng kết lại nguyên tắc.

Chỉ 15 phút như vậy đôi khi có giá trị hơn một buổi đọc lý thuyết dài.

Cách học thứ tư: Giảng viên phải dạy bằng tình huống, không chỉ đọc tài liệu

Hiến chương xác định rõ Giảng viên có trách nhiệm giải thích ý nghĩa của các Giá trị cốt lõi, Văn hóa và Triết lý phát triển để học viên hiểu và vận dụng đúng, đồng thời mỗi học viên cần coi Hiến chương là tài liệu học tập xuyên suốt trong quá trình phát triển nghề nghiệp.

Điều đó có nghĩa:

Giảng viên không nên chỉ chiếu nội dung rồi đọc.

Cần đặt câu hỏi.

Đưa tình huống.

Cho học viên lựa chọn cách xử lý.

Phân tích vì sao đúng, vì sao chưa đúng.

Ví dụ:

“Nếu tuyến dưới đủ năng lực phát triển lên vị trí gần mình, anh/chị sẽ làm gì?”

Từ một câu hỏi, có thể dẫn đến:

Văn hóa Đồng hành.

Triết lý Phát triển thành viên.

Triết lý Năng lực quyết định trách nhiệm, quyền hạn và quyền lợi.

Giá trị Chính trực.

Đó là cách biến Hiến chương thành năng lực tư duy.

Cách học thứ năm: Người lãnh đạo phải dùng Hiến chương để soi quyết định

Hướng dẫn sử dụng Hiến chương xác định Hiến chương là căn cứ định hướng cho việc xây dựng quy chế, quy trình, chính sách và các hoạt động quản trị; Ban Lãnh đạo và các cấp quản lý có trách nhiệm nêu gương trong việc thực hiện.

Điều này rất quan trọng.

Hiến chương không chỉ dành để dạy người dưới.

Người lãnh đạo càng phải dùng nó để tự soi.

Trước một quyết định, có thể hỏi:

Có phù hợp với Sứ mệnh không?

Có đặt con người đúng vị trí không?

Có công bằng không?

Có dựa trên năng lực không?

Có tạo ra ngoại lệ trái chuẩn không?

Có lợi cho toàn hệ thống hay chỉ một nhóm?

Nếu Hiến chương không đi vào quyết định quản trị, rất khó đi sâu vào văn hóa của tổ chức.

Cách học thứ sáu: Học từ chính lỗi của mình

Đây là một cách học rất hiệu quả.

Mỗi khi có một việc chưa tốt, đừng chỉ hỏi:

“Ai sai?”

Hãy hỏi thêm:

“Giá trị nào đã không được thực hiện đúng?”

Ví dụ:

Truyền đạt chính sách sai.

Có thể liên quan đến:

Học tập – Chính trực – Chuẩn hóa.

Xử lý đồng đội thiếu tôn trọng.

Có thể liên quan:

Con người – Đồng hành – Văn hóa ứng xử.

Làm nghề theo thói quen cũ.

Có thể liên quan:

Chuyên môn – Học tập suốt đời – Chuẩn hóa.

Khi mỗi lỗi trở thành một bài học về Hiến chương, chúng ta không chỉ sửa một tình huống.

Chúng ta sửa cách nghĩ.

Hiến chương nên hiện diện trong sinh hoạt chuyên môn và phát triển hệ thống

Phụ lục hướng dẫn xác định Hiến chương cần được sử dụng trong:

đào tạo, quản trị, phát triển hệ thống, sinh hoạt chuyên môn, hội nghị và các hoạt động phát triển cộng đồng.

Điều này cho thấy:

Không nên học Hiến chương như một “môn” tách riêng.

Hiến chương phải đi xuyên suốt các hoạt động.

Ví dụ:

Học chuyên môn – liên hệ Chính trực và Chuyên môn.

Học chính sách – liên hệ Công bằng và Trách nhiệm.

Học quản lý – liên hệ Phát triển con người.

Học sư phạm – liên hệ Phụng sự, Học tập và Đồng hành.

Khi ấy, Hiến chương trở thành trục tư tưởng xuyên suốt.

Mỗi cấp nên học Hiến chương theo cách khác nhau

Người mới cần:

biết những nền tảng cơ bản.

Kỹ thuật viên cần:

liên hệ với nghề và khách hàng.

Đại lý cần:

liên hệ với phát triển người.

Trưởng chi nhánh cần:

liên hệ với đội ngũ và quản trị.

Giảng viên cần:

biết giải thích, phân tích và giúp người khác vận dụng.

Người lãnh đạo cần:

dùng Hiến chương làm căn cứ cho chính sách, tổ chức và quyết định.

Cùng một tài liệu.

Nhưng càng lên cao, yêu cầu vận dụng càng sâu.

Đừng để Hiến chương chỉ xuất hiện khi có vấn đề

Một sai lầm dễ gặp là:

chỉ mở Hiến chương khi xảy ra tranh chấp;

chỉ nói văn hóa khi có mâu thuẫn;

chỉ nói chính trực khi có người vi phạm;

chỉ nói chuẩn hóa khi hệ thống đã lệch.

Hiến chương nên được học trước khi có vấn đề.

Bởi mục tiêu của Hiến chương không chỉ là sửa sai.

Mà còn là phòng ngừa sai lệch.

Hiểu nguyên tắc trước – sẽ giảm được rất nhiều xung đột sau.

Có thể xây một thói quen học Hiến chương rất đơn giản

Mỗi người không nhất thiết dành hàng giờ mỗi ngày.

Có thể bắt đầu bằng:

mỗi tuần một nội dung;
mỗi tháng một chủ đề;
mỗi buổi họp một tình huống;
mỗi lần có vấn đề một lần đối chiếu lại Hiến chương.

Điều quan trọng là đều đặn.

Một chút nhưng làm thường xuyên sẽ tạo ra thói quen.

Thói quen tạo ra nhận thức.

Nhận thức tạo ra hành động.

Hành động lặp lại tạo thành văn hóa.

Hiểu Hiến chương là một quá trình, không phải một sự kiện

Không có ngày nào chúng ta có thể nói:

“Tôi đã hiểu hết Hiến chương rồi.”

Bởi chính chúng ta vẫn đang thay đổi.

Một nội dung đọc ở tuổi nghề thứ nhất sẽ hiểu khác khi đã quản lý đội ngũ.

Một triết lý đọc khi còn là học viên sẽ có chiều sâu khác khi đã trở thành giảng viên.

Vì vậy:

Hiến chương càng đi cùng chúng ta lâu, càng có nhiều điều để đọc lại bằng một trải nghiệm mới.

Ba câu hỏi để mỗi thành viên tự liên hệ

Thứ nhất: Tôi đang học Hiến chương để nhớ nội dung hay để thay đổi cách mình hành động?

Thứ hai: Trong một tháng gần đây, có tình huống thực tế nào tôi đã dùng Giá trị, Văn hóa hoặc Triết lý DDS để soi lại quyết định của mình chưa?

Thứ ba: Nếu tôi phụ trách một nhóm, tôi đã tạo ra thói quen học và vận dụng Hiến chương cho đội ngũ chưa?

Nếu cả ba câu trả lời vẫn còn mờ nhạt, Hiến chương có lẽ vẫn chưa thật sự đi sâu vào công việc.

THÔNG ĐIỆP KẾT

Một Hiến chương được viết hay chưa đủ tạo ra một tổ chức mạnh.

Một Hiến chương được in đẹp cũng chưa đủ tạo ra văn hóa.

Một Hiến chương chỉ thật sự sống khi:

người học hiểu,
người làm vận dụng,
người dạy truyền đúng,
người quản lý nêu gương,
và người lãnh đạo đưa nó vào quyết định.

Hướng dẫn nghiên cứu Hiến chương đã xác định rất rõ:

Hiến chương được xây dựng không chỉ để đọc, mà để học tập, thực hiện và trở thành nền tảng tư tưởng trong mọi hoạt động của Hệ thống DDS.

Vì vậy:

Đừng hỏi chỉ “Tôi đã đọc Hiến chương chưa?”
Hãy hỏi “Hiến chương đã đi vào cách tôi làm việc chưa?”

DDS – Đọc để hiểu, suy ngẫm để thấm, vận dụng để thành hành động và lặp lại hành động đúng để tạo nên văn hóa.

HAI GIÁO TRÌNH – MỘT NỀN TẢNG ĐỂ HỌC, MỘT CÔNG CỤ ĐỂ HÀNH ĐỘNG

Để việc học Hiến chương không dừng ở lý thuyết, DDS đã xây dựng hai giáo trình có mối liên hệ trực tiếp với nhau:

Quyển I – Hiến chương DDS
Giúp mỗi thành viên hiểu nền tảng tư tưởng của Hệ thống DDS: Sứ mệnh, Tầm nhìn, Khát vọng, Giá trị cốt lõi, Văn hóa, Triết lý phát triển, Lời tuyên thệ và Cam kết thực hiện.

Quyển II – Cẩm nang Hành động DDS – Từ Hiến chương đến Thực tiễn
Giúp người đọc đưa những nguyên tắc ấy vào tình huống cụ thể trong học tập, chuyên môn, trị liệu, đào tạo, quản lý, phát triển đội ngũ và ứng xử.

Có thể hiểu bằng hai câu rất đơn giản:

Hiến chương DDS giúp chúng ta học và hiểu đúng nền tảng.
Cẩm nang Hành động DDS giúp chúng ta luyện cách vận dụng nền tảng đó vào thực tế.

Nếu chỉ có Hiến chương mà không hành động, giá trị có thể dừng trên trang sách.

Nếu chỉ hành động mà không có nền Hiến chương, mỗi người rất dễ làm theo cách riêng.

Hai quyển đi cùng nhau để tạo thành một vòng hoàn chỉnh:

HIỂU → LIÊN HỆ → HÀNH ĐỘNG → TỰ SOI → HOÀN THIỆN.

Thành viên, Đại lý, Trưởng chi nhánh, Giảng viên và các đơn vị trong Hệ thống DDS có nhu cầu nghiên cứu, sử dụng giáo trình hoặc tìm hiểu phiên bản mới có thể liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam để được hướng dẫn.

Hiến chương cho chúng ta một nền chung. Cẩm nang Hành động giúp nền chung ấy đi vào từng việc làm hằng ngày.