Ngày kết thúc một khóa học thường đem lại cảm giác rất đặc biệt: mình đã học xong. Nhưng với một nghề thực hành, “học xong chương trình” và “đã thành thạo nghề” không hoàn toàn là một chuyện. Lớp học có thể trao cho người học nền tảng, phương pháp và những năng lực ban đầu; còn để những điều đó thực sự trở thành nghề, người học vẫn cần tiếp tục thực hành, tự kiểm tra và hoàn thiện mình sau khi rời lớp.
Có một khoảnh khắc mà hầu như người học nghề nào cũng mong chờ:
Buổi học cuối cùng.
Chương trình đã hoàn thành.
Những nội dung cần học đã được học.
Những buổi thực hành đã đi qua.
Và rất dễ xuất hiện một suy nghĩ:
“Vậy là mình biết nghề rồi.”
Nhưng có lẽ chính lúc đó, một câu hỏi khác mới nên bắt đầu:
“Từ ngày mai, mình sẽ làm gì với những gì vừa học?”
Hãy thử nghĩ đến một kỹ năng bất kỳ.
Bạn có thể được hướng dẫn rất kỹ cách thực hiện.
Có thể hiểu khi nghe giảng.
Có thể làm được khi giảng viên đứng bên cạnh.
Nhưng khi trở về và phải tự mình thực hiện, mọi thứ có thể khác.
Có những điều tưởng đã nhớ nhưng lại quên.
Có thao tác trong lớp làm được nhưng một thời gian không thực hành lại trở nên lúng túng.
Có tình huống thực tế khiến người học nhận ra:
“Phần này mình vẫn chưa chắc.”
Điều đó không có nghĩa khóa học thất bại.
Nó cho thấy một đặc điểm rất bình thường của học nghề:
Năng lực cần được duy trì bằng thực hành.
Hai câu này nghe gần giống nhau nhưng ý nghĩa rất khác.
“Tôi đã được học nội dung này.”
có nghĩa bạn đã tiếp cận kiến thức và được hướng dẫn.
Còn:
“Tôi đã thành thạo nội dung này.”
là một khẳng định cao hơn nhiều.
Nó cần được chứng minh bằng khả năng thực hiện ổn định, hiểu điều mình đang làm, nhận biết giới hạn và xử lý đúng trong phạm vi năng lực được đào tạo.
Khoảng cách giữa hai trạng thái ấy không thể lấp đầy chỉ bằng một câu:
“Tôi học rồi.”
Nó cần thời gian và rèn luyện.
Có lẽ một trong những kết quả tốt nhất của đào tạo không phải là làm người học nghĩ:
“Bây giờ tôi cái gì cũng biết.”
Mà là giúp họ biết rõ hơn:
Mình đã biết gì.
Mình đã làm được gì.
Phần nào còn cần luyện.
Điều gì nằm ngoài phạm vi mình được đào tạo.
Người mới học mà biết giới hạn của mình đôi khi an toàn hơn người mới học nhưng tin rằng mình đã có thể làm mọi thứ.
Đặc biệt với công việc liên quan đến chăm sóc sức khỏe, sự thận trọng đó không phải biểu hiện của yếu kém.
Đó là một phần của trách nhiệm nghề nghiệp.
Chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ DDS giúp người học từng bước tiếp cận kiến thức nền tảng, yêu cầu an toàn, sử dụng thiết bị, thực hành và vận dụng trong phạm vi được đào tạo.
Nhưng không nên hiểu rằng:
kết thúc chương trình = từ ngày hôm sau đã thành thạo tất cả về DDS.
Những kiến thức được học cần tiếp tục được ôn lại.
Kỹ năng cần tiếp tục được thực hành.
Những phần chưa chắc cần được hỏi lại.
Khi phát hiện mình thực hiện chưa đúng, cần sẵn sàng sửa.
Và khi gặp vấn đề vượt ngoài phạm vi đã được học, điều có trách nhiệm không phải là cố làm bằng mọi giá.
Mà là biết dừng đúng lúc.
Có thể một người sẽ nghĩ:
“Nếu cuối cùng vẫn phải luyện tập, vậy cho tôi công thức để tự học là được.”
Nhưng nghề thực hành không đơn giản như vậy.
Một công thức không thể quan sát cách bạn thực hiện.
Một danh sách các bước không thể phát hiện lỗi của bạn.
Một bài viết trên mạng càng không thể xác định bạn đã hiểu đúng hay chưa.
Vì vậy, những nội dung chuyên môn thuộc giáo trình DDS – công thức, huyệt và tổ hợp huyệt, tọa độ, trình tự, số bước, thông số và quy trình kỹ thuật chi tiết – không được đưa lên truyền thông để người chưa qua đào tạo tự thực hành.
Học nhanh hơn không có nghĩa là bỏ qua những phần cần thiết để học đúng.
Không chỉ là những gì đã ghi trong vở.
Không chỉ là những thao tác đã thực hiện trong lớp.
Có lẽ còn cần giữ lại một thói quen:
Không chắc thì kiểm tra lại.
Chưa tốt thì luyện thêm.
Làm sai thì sửa.
Không biết thì hỏi.
Vượt ngoài phạm vi đã học thì không tự suy diễn.
Một khóa học có ngày bắt đầu và ngày kết thúc.
Nhưng một người làm nghề nghiêm túc không có ngày nào để tuyên bố:
“Từ hôm nay tôi không cần học thêm nữa.”
Đừng kỳ vọng vài ngày hay một khóa học sẽ biến mình thành người biết tất cả.
Hãy kỳ vọng chương trình giúp mình xây nền tảng đúng, được hướng dẫn đúng và biết con đường cần tiếp tục rèn luyện sau đào tạo.
Như vậy, ngày kết thúc khóa học không phải là ngày việc học chấm dứt.
Nó có thể là ngày người học đủ nền tảng để bắt đầu tự chịu trách nhiệm hơn với quá trình phát triển nghề nghiệp của chính mình.
Nếu bạn đang tìm một nghề mới, muốn học thêm nghề hoặc muốn tìm hiểu DDS – Điện sinh học, hãy liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam để được tư vấn về chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ DDS – Điện sinh học miễn phí.
Đừng chỉ hỏi: “Bao giờ tôi học xong?”
Hãy hỏi thêm: “Sau khi học xong, tôi sẽ tiếp tục rèn luyện như thế nào để những gì đã học thực sự trở thành năng lực của mình?”
