Một hướng đề xuất mới trong bồi dưỡng giáo viên nghề đang mở ra vấn đề đáng quan tâm: năng lực tích lũy từ thực tiễn giảng dạy có thể được đánh giá, công nhận như thế nào? Với Điện sinh học DDS, đây là dịp nhìn lại cách ghi nhận kinh nghiệm và tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên.
SỰ KIỆN: ĐỀ XUẤT ĐÁNH GIÁ, CÔNG NHẬN NĂNG LỰC SƯ PHẠM ĐÃ CÓ
Theo thông tin Báo Chính phủ công bố ngày 20/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về chương trình bồi dưỡng, đánh giá, công nhận năng lực sư phạm cho giáo viên, giảng viên giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo đề xuất ba cách hoàn thành một mô-đun: học tập và đánh giá; công nhận kết quả học tập; hoặc đánh giá, công nhận năng lực đã có. Các cách này cùng dựa trên chuẩn đầu ra của mô-đun.
Hướng đề xuất chú trọng thực hành giảng dạy, xử lý tình huống và hạn chế học lại nội dung đã đáp ứng. Đây vẫn là dự thảo; chưa có ngày áp dụng được xác minh.
LIÊN HỆ VỚI DDS: TRÂN TRỌNG KINH NGHIỆM, LÀM RÕ NĂNG LỰC
Trong hoạt động truyền nghề, kinh nghiệm là tài sản đáng quý. Qua từng lớp học, người giáo viên có thể tích lũy cách giải thích dễ hiểu, nhận ra lỗi của học viên và điều chỉnh cách hướng dẫn cho phù hợp.
Nhưng khi xây dựng một hệ thống đào tạo có nhiều giáo viên và nhiều điểm chuyển giao, kinh nghiệm ấy cần được thể hiện thành những khả năng có thể quan sát, đánh giá và chia sẻ.
Chẳng hạn, một giáo viên có thể thao tác thành thạo nhưng còn khó khăn khi giải thích để người mới hiểu. Một người chuẩn bị giáo án đầy đủ vẫn có thể cần rèn thêm cách tổ chức thực hành. Ngược lại, có người hướng dẫn trực tiếp hiệu quả nhưng chưa biết hệ thống hóa cách làm của mình thành tài liệu.
Đây là những tình huống minh họa cho nhu cầu đánh giá theo từng năng lực, không phải nhận xét về một cá nhân cụ thể trong DDS.
Với chương trình chuẩn hóa giáo viên đang triển khai, DDS có thể tham khảo hướng tiếp cận này để trả lời rõ hơn: mỗi người đã đáp ứng yêu cầu nào, bằng chứng là gì và phần nào cần được bồi dưỡng tiếp?
Cách nhìn đó giúp người có kinh nghiệm thấy công sức của mình được xem xét công bằng. Đồng thời, người còn thiếu một kỹ năng cụ thể có thể biết rõ mục tiêu rèn luyện, thay vì chỉ nhận một kết luận chung về toàn bộ năng lực.
Cần phân biệt rõ: kết quả sát hạch nội bộ DDS phục vụ quản lý và phát triển đội ngũ trong hệ thống. Việc được công nhận theo quy định nhà nước còn phụ thuộc văn bản chính thức, điều kiện và thẩm quyền của đơn vị thực hiện; không thể mặc nhiên coi hai loại kết quả là tương đương.
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP: BỒI DƯỠNG ĐÚNG PHẦN CÒN THIẾU
Trước hết, nên mô tả rõ từng năng lực cần đánh giá.
Trong phần sư phạm, có thể xem xét khả năng chuẩn bị bài, giải thích nội dung, hướng dẫn thực hành, phát hiện lỗi và kiểm tra kết quả học viên. Tiêu chí cụ thể cần được đối chiếu với giáo trình DDS chính thức và phạm vi nhiệm vụ của giáo viên.
Tiếp theo, nên sử dụng minh chứng từ công việc giảng dạy.
Một giáo án, một phần trình giảng, một tình huống hướng dẫn sửa lỗi hoặc phiếu quan sát giờ học có thể giúp người đánh giá hiểu rõ hơn cách giáo viên thực hiện nhiệm vụ. Hồ sơ cần gọn, có mục đích; mỗi minh chứng phải trả lời được một yêu cầu đánh giá.
Sau sát hạch, nên đưa ra hướng bồi dưỡng cụ thể cho từng người.
Nếu hạn chế nằm ở tổ chức thực hành, nhiệm vụ tiếp theo có thể là thiết kế và hướng dẫn một buổi luyện tập. Nếu hạn chế nằm ở kiểm tra người học, có thể tập trung vào xây dựng câu hỏi, tiêu chí quan sát và cách phản hồi. Việc bồi dưỡng nên đi kèm cơ hội thực hiện lại để xác nhận tiến bộ.
DDS cũng có thể lựa chọn những cách dạy hiệu quả đã được kiểm chứng để chia sẻ trong các buổi sinh hoạt chuyên môn. Khi chia sẻ, cần làm rõ cách làm phù hợp với tình huống nào và cần điều chỉnh ra sao khi áp dụng ở lớp khác.
Về mặt chính sách, cần tiếp tục theo dõi dự thảo và văn bản được ban hành sau này. Nếu có nhu cầu công nhận năng lực hoặc chứng chỉ theo quy định nhà nước, Công ty cần xác minh đúng điều kiện và đơn vị có thẩm quyền trước khi triển khai.
Các nội dung trên là đề xuất để DDS xem xét. Giáo viên và đơn vị đào tạo có thể bắt đầu bằng việc tập hợp những minh chứng giảng dạy sẵn có, xác định một kỹ năng cần cải thiện và trao đổi với bộ phận chuyên môn để lựa chọn cách bồi dưỡng phù hợp.
Nguồn tham khảo chính thức: Báo Chính phủ, bài “Đề xuất Chương trình bồi dưỡng sư phạm cho giáo viên giáo dục nghề nghiệp”, đăng ngày 20/10/2026.
Đọc thông tin nguồn trên Báo Chính phủ
