LỊCH SỬ HÌNH THÀNH HIẾN CHƯƠNG DDS

TỪ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐẾN MỘT NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CHUNG

Trích dẫn ngắn đăng website: Hiến chương DDS không ra đời từ một ý tưởng ngẫu nhiên, mà được hình thành từ chính quá trình phát triển, những trải nghiệm, những bài học và nhu cầu phải có một nền tảng tư tưởng chung cho toàn hệ thống.

Mỗi tổ chức khi mới bắt đầu thường phát triển bằng nhiệt huyết.

Có người đi trước.

Có người học theo.

Có kinh nghiệm được truyền lại bằng những buổi đào tạo.

Có nguyên tắc được hình thành qua từng giai đoạn.

Có những cách làm đúng dần trở thành thói quen.

Và cũng có những bài học chỉ có thể rút ra sau khi đã đi qua thực tế.

DDS cũng đã đi qua một quá trình như vậy.

Trong những năm đầu hình thành và phát triển, hệ thống từng bước xây dựng đội ngũ, phát triển chuyên môn, mở rộng hoạt động đào tạo và kết nối ngày càng nhiều thành viên. Khi quy mô lớn hơn, số lượng thành viên nhiều hơn, hoạt động đào tạo đa dạng hơn và phương thức quản trị mở rộng hơn, một yêu cầu mới xuất hiện: toàn hệ thống cần một nền tảng tư tưởng đủ rõ để cùng hiểu, cùng giữ và cùng phát triển.

Đó chính là một trong những tiền đề quan trọng dẫn tới sự ra đời của Hiến chương DDS.

Khi hệ thống còn nhỏ, nhiều điều có thể truyền bằng lời

Một người đi trước có thể trực tiếp hướng dẫn người đi sau.

Một kinh nghiệm có thể truyền trong lớp học.

Một quy định có thể giải thích trong cuộc họp.

Một giá trị có thể được cảm nhận qua cách lãnh đạo và đồng đội cùng làm việc.

Nhưng khi hệ thống ngày càng lớn, cách truyền miệng bắt đầu bộc lộ giới hạn.

Người thứ nhất hiểu một cách.

Người thứ hai truyền lại thêm một cách khác.

Qua nhiều tầng, một nguyên tắc ban đầu có thể bị thay đổi.

Một thông điệp đúng có thể mất đi một phần ý nghĩa.

Và khi đó, câu hỏi không còn chỉ là:

“Ai đang làm đúng?”

Mà phải là:

“Đâu là nền tảng chung để tất cả cùng đối chiếu?”

Đó là lúc một hệ thống cần vượt qua giai đoạn chỉ dựa vào kinh nghiệm cá nhân để bước sang giai đoạn chuẩn hóa tư tưởng.

Hiến chương ra đời không phải vì DDS thiếu quy định

Đây là một điểm rất đáng chú ý trong phần lịch sử hình thành.

Hiến chương DDS được xây dựng không phải vì hệ thống thiếu quy định.

Hiến chương được xây dựng vì DDS cần:

một nền tảng tư tưởng thống nhất,
một kim chỉ nam để mọi thành viên cùng hướng tới,
một hệ giá trị để gìn giữ bản sắc,
và một định hướng cho sự phát triển lâu dài.

Quy định có thể trả lời:

“Việc này được làm hay không được làm?”

Nhưng Hiến chương cần trả lời sâu hơn:

“Vì sao DDS lựa chọn cách làm đó?”

“DDS đang bảo vệ giá trị gì?”

“Mọi người đang cùng hướng tới điều gì?”

Đó là sự khác biệt giữa một văn bản quản lý và một văn kiện nền tảng tư tưởng.

Khi phát triển nhanh, nhu cầu thống nhất càng trở nên cấp thiết

Một hệ thống nhỏ có thể sống bằng sự gần gũi.

Một hệ thống lớn phải sống bằng nền tảng chung.

Càng nhiều chi nhánh, càng cần thống nhất.

Càng nhiều người đào tạo, càng cần một tư tưởng chung.

Càng nhiều cấp quản lý, càng cần rõ vai trò và trách nhiệm.

Càng phát triển rộng, càng phải biết điều gì là cốt lõi không được đánh mất.

Phần lịch sử hình thành Hiến chương đặt ra hàng loạt câu hỏi rất thực tế:

Làm sao mọi thành viên cùng hiểu đúng về DDS?

Làm sao toàn hệ thống cùng chia sẻ một tư tưởng, một hệ giá trị và một định hướng?

Làm sao đào tạo, quản trị và phát triển đội ngũ cùng đứng trên một nền thống nhất?

Làm sao những giá trị tốt đẹp có thể được gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau?

Đó không phải những câu hỏi của riêng một giai đoạn.

Đó là những câu hỏi mà bất kỳ tổ chức nào muốn đi xa đều phải trả lời.

Từ kinh nghiệm rời rạc đến một hệ thống tư tưởng

Trước khi có Hiến chương, nhiều nguyên tắc và giá trị đã tồn tại trong thực tế DDS.

Chúng hiện diện trong:

bài giảng,
buổi đào tạo,
cuộc họp chuyên môn,
quy định từng thời kỳ,
kinh nghiệm vận hành,
và cách con người cùng giải quyết công việc.

Theo phần lịch sử hình thành, khi hệ thống lớn mạnh hơn, Ban Lãnh đạo nhận thấy cần tập hợp, hệ thống hóa và chuẩn hóa những giá trị đó thành một văn kiện thống nhất.

Đây là một bước chuyển rất quan trọng.

Từ:

“Chúng ta vẫn thường làm như vậy”

sang:

“Đây là điều hệ thống chính thức xác định, gìn giữ và truyền lại.”

Khi một giá trị được hệ thống hóa, nó không còn phụ thuộc hoàn toàn vào trí nhớ của một cá nhân.

Nó có thể được học.

Được giải thích.

Được đối chiếu.

Được kế thừa.

Và được truyền sang thế hệ sau.

Hiến chương được hình thành từ cả thành công và khó khăn

Một điều rất có giá trị trong Phụ lục III là Hiến chương không được mô tả như sản phẩm chỉ được tạo ra từ lý luận.

Nó được xây dựng từ thực tiễn hoạt động của DDS.

Từ những thành công.

Từ những bài học kinh nghiệm.

Từ những khó khăn đã trải qua.

Và từ khát vọng xây dựng một cộng đồng nghề nghiệp có khả năng phát triển bền vững qua nhiều thế hệ.

Đây chính là điều tạo nên chiều sâu của một văn kiện.

Bởi có những nguyên tắc chỉ hiểu thật sự sau khi từng va chạm với thực tế.

Có những giá trị chỉ trở nên rõ khi hệ thống từng đứng trước một lựa chọn khó.

Có những bài học chỉ có thể viết thành nguyên tắc sau khi đã trả giá bằng thời gian, công sức và trải nghiệm.

Vì vậy:

Lịch sử của Hiến chương cũng là lịch sử của quá trình DDS tự học từ chính hành trình của mình.

Một tổ chức trưởng thành khi biết nhìn lại chính mình

Phần lịch sử hình thành Hiến chương có một ý rất sâu:

Quá trình xây dựng Hiến chương cũng là quá trình DDS tự nhìn lại chính mình.

Xác định:

mình là ai,
đang theo đuổi giá trị nào,
và sẽ phát triển theo con đường nào.

Đây là dấu hiệu của sự trưởng thành.

Một tổ chức chưa trưởng thành thường chỉ hỏi:

“Làm sao phát triển nhanh hơn?”

Một tổ chức trưởng thành hơn sẽ hỏi thêm:

“Phát triển để làm gì?”

“Phát triển bằng cách nào?”

“Trong quá trình phát triển, điều gì không được đánh mất?”

“Thế hệ sau sẽ nhận lại điều gì từ chúng ta?”

Những câu hỏi ấy tạo ra chiều sâu.

Và Hiến chương là một cách để DDS trả lời những câu hỏi đó bằng hệ thống tư tưởng rõ ràng.

Sự ra đời của Hiến chương đánh dấu một bước chuyển

Phụ lục III xác định sự ra đời của Hiến chương đánh dấu một bước phát triển mới:

từ xây dựng nền móng sang chuẩn hóa tư tưởng;
từ phát triển từng hoạt động riêng lẻ sang phát triển một hệ thống thống nhất;
từ những kinh nghiệm thực tế sang một nền tảng có khả năng định hướng cho hiện tại và tương lai.

Đây có thể xem là một dấu mốc tư duy.

Không chỉ “làm nhiều hơn”.

Mà là:

biết mình đang xây điều gì.

Không chỉ “mở rộng”.

Mà là:

mở rộng trên một nền tảng có thể giữ được chất lượng và bản sắc.

Hiến chương không chỉ giải quyết việc hôm nay

Một quy định có thể được ban hành để xử lý một vấn đề cụ thể.

Nhưng Hiến chương phải nhìn xa hơn.

Trong quá trình xây dựng, nội dung được cân nhắc theo bốn tinh thần:

phù hợp Sứ mệnh,
phù hợp thực tiễn,
có giá trị định hướng lâu dài,
và có khả năng áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống.

Điều đó có nghĩa:

Hiến chương không được viết chỉ cho một năm.

Không chỉ cho một khóa học.

Không chỉ cho một nhiệm kỳ quản lý.

Mà phải đủ nền để:

những người đi sau vẫn có thể đọc, hiểu và tiếp tục phát triển trên đó.

Ví dụ thực tế: vì sao phải chuyển từ lời truyền miệng sang tài liệu chuẩn?

Giả sử một chính sách hoặc nguyên tắc chuyên môn được truyền từ Công ty xuống một cấp.

Cấp đó truyền tiếp xuống một cấp khác.

Mỗi lần truyền, người nói giải thích bằng cách hiểu riêng.

Sau vài tầng, nội dung có thể khác đáng kể.

Nếu chỉ dựa vào trí nhớ, rất khó biết:

phiên bản nào đúng.

Nhưng khi có một nền tảng chính thức:

người chưa chắc có thể mở ra kiểm tra;

người đang tranh luận có căn cứ chung;

người mới có tài liệu để học;

người dạy có nguồn để truyền.

Đó là lý do một tổ chức càng lớn càng cần văn bản hóa và chuẩn hóa những điều cốt lõi.

Ví dụ thực tế: một chi nhánh có cách làm riêng

Một chi nhánh phát triển rất tốt.

Họ hình thành một cách tổ chức riêng và thấy hiệu quả.

Điều đó đáng ghi nhận.

Nhưng nếu cách làm ấy liên quan đến những nguyên tắc chung của DDS, cần đặt câu hỏi:

Có phù hợp với Hiến chương không?

Có thể áp dụng rộng không?

Có cần đánh giá, thử nghiệm và chuẩn hóa không?

Như vậy Hiến chương không cản trở sáng tạo.

Nó tạo ra một nền để:

sáng tạo không làm hệ thống lệch hướng.

Ví dụ thực tế: khi thế hệ đầu truyền lại cho thế hệ sau

Một người làm DDS lâu năm có rất nhiều trải nghiệm.

Nếu những trải nghiệm ấy chỉ nằm trong người đó, khi họ nghỉ đi, một phần tri thức cũng mất đi.

Nhưng khi điều có giá trị được:

ghi lại – hệ thống hóa – kiểm chứng – chuẩn hóa – đưa vào tài liệu,

thế hệ sau có thể tiếp tục học.

Đó chính là tinh thần rất lớn của Hiến chương:

Biến kinh nghiệm của một thế hệ thành nền tảng cho thế hệ kế tiếp.

Lịch sử Hiến chương không phải lịch sử của một cuốn sách

Phần kết Phụ lục III đã nói rất rõ:

Lịch sử hình thành Hiến chương là lịch sử của quá trình hình thành tư tưởng, xây dựng giá trị và định hướng phát triển của Hệ thống DDS. Hiến chương không chỉ là kết quả của một quá trình biên soạn, mà là kết quả của học tập, lao động, nghiên cứu, cống hiến và không ngừng hoàn thiện của nhiều cá nhân trong suốt hành trình phát triển.

Đây là một cách nhìn rất đẹp.

Bởi nếu chỉ xem Hiến chương là “một cuốn sách”, người ta sẽ hỏi:

Bao nhiêu trang?

In lúc nào?

Có những chương nào?

Nhưng nếu nhìn Hiến chương như một kết tinh của cả quá trình phát triển, ta sẽ hỏi khác:

Những giá trị nào đã được hình thành từ thực tế?

Những bài học nào đã được đúc kết?

Những điều nào cần được thế hệ sau giữ lại?

Đó mới là chiều sâu của lịch sử hình thành Hiến chương.

Nhìn lại lịch sử để hiểu trách nhiệm hôm nay

Lịch sử không phải để hoài niệm.

Lịch sử có ý nghĩa khi giúp chúng ta hiểu:

Mình đang tiếp nhận điều gì từ người đi trước và sẽ để lại điều gì cho người đi sau.

Một thành viên hôm nay có thể chưa tham gia từ những ngày đầu.

Nhưng vẫn có thể tiếp nhận giá trị đã được hình thành qua nhiều năm.

Một giảng viên hôm nay có thể sử dụng một giáo trình được đúc kết từ những trải nghiệm của nhiều thế hệ.

Một Trưởng chi nhánh hôm nay có thể hưởng lợi từ hệ thống quy trình đã được chuẩn hóa dần qua thời gian.

Vì vậy, việc gìn giữ Hiến chương không chỉ là giữ một văn bản.

Đó là:

giữ lại những bài học đã được trả bằng thời gian và trải nghiệm.

Nhưng gìn giữ không có nghĩa đóng khung

Một điều rất quan trọng là Hiến chương được định hướng để đồng hành lâu dài, nhưng không có nghĩa bất biến trước mọi thay đổi.

Phụ lục III xác định xã hội thay đổi, khoa học phát triển, nhu cầu cộng đồng đa dạng hơn và môi trường quản trị luôn vận động; vì vậy Hiến chương cần được kế thừa, bảo vệ và cập nhật khoa học, trong khi vẫn giữ vững Sứ mệnh, Tầm nhìn, Giá trị cốt lõi, Văn hóa và Hệ triết lý phát triển.

Đây chính là sự cân bằng:

Giữ cái gốc – nhưng không ngừng hoàn thiện cách phát triển.

Ba câu hỏi để mỗi thành viên cùng suy ngẫm

Thứ nhất: Khi đọc Hiến chương DDS, tôi đang nhìn nó như một tài liệu mới được biên soạn hay như sự kết tinh của một quá trình phát triển lâu dài?

Thứ hai: Trong công việc của mình, có kinh nghiệm hay bài học nào đáng được hệ thống hóa để người sau không phải học lại từ đầu?

Thứ ba: Tôi đang làm gì hôm nay để những giá trị tốt của DDS có thể được truyền cho thế hệ kế tiếp?

Ba câu hỏi ấy giúp lịch sử không chỉ ở phía sau.

Lịch sử bắt đầu nối với tương lai.

THÔNG ĐIỆP KẾT

Hiến chương DDS không xuất hiện trong một ngày.

Trước khi trở thành câu chữ, nhiều giá trị đã tồn tại trong thực tế.

Trước khi trở thành nguyên tắc, nhiều bài học đã được trải nghiệm.

Trước khi trở thành một văn kiện, DDS đã phải tự nhìn lại chính mình:

Mình là ai?
Mình tin vào điều gì?
Mình muốn đi đâu?
Và mình muốn để lại điều gì cho thế hệ sau?

Phần lịch sử hình thành Hiến chương đã khẳng định:

Hiến chương là sự kết tinh của những giá trị được hình thành từ thực tiễn, là kim chỉ nam cho hiện tại và là nền móng cho tương lai.

Vì vậy:

Trân trọng lịch sử không phải để đứng lại với quá khứ.
Trân trọng lịch sử là hiểu mình đã đi từ đâu để biết phải đi tiếp như thế nào.

DDS – Từ thực tiễn hình thành giá trị, từ giá trị xây nền tư tưởng, từ nền tư tưởng thống nhất hành động và từ hành động hôm nay xây nền cho những thế hệ mai sau.

HAI GIÁO TRÌNH – MỘT SỰ KẾ THỪA TỪ GIÁ TRỊ ĐẾN HÀNH ĐỘNG

Hành trình hình thành Hiến chương cũng cho thấy vì sao DDS cần một hệ thống giáo trình không chỉ để truyền kiến thức, mà còn để lưu giữ và phát triển những giá trị đã được đúc kết từ thực tiễn.

Quyển I – Hiến chương DDS
Là nơi hệ thống hóa nền tảng tư tưởng đã được hình thành và đúc kết trong quá trình phát triển của DDS: Sứ mệnh, Tầm nhìn, Khát vọng, Giá trị cốt lõi, Văn hóa, Hệ triết lý phát triển, Lời tuyên thệ, Cam kết và các nguyên tắc nền tảng.

Quyển II – Cẩm nang Hành động DDS – Từ Hiến chương đến Thực tiễn
Tiếp tục hành trình ấy bằng cách đưa những giá trị đã được xác lập vào các tình huống thực tế trong học tập, trị liệu, đào tạo, quản trị, phát triển đội ngũ và ứng xử hằng ngày.

Có thể hiểu đơn giản:

Hiến chương DDS lưu giữ điều DDS đã đúc kết và lựa chọn làm nền tảng.
Cẩm nang Hành động DDS giúp thế hệ hôm nay biến nền tảng ấy thành cách làm cụ thể.

Một quyển giúp kế thừa tư tưởng.

Một quyển giúp tiếp nối bằng hành động.

Hai quyển cùng góp phần để những giá trị tốt không dừng lại ở một thế hệ, mà tiếp tục được học, thực hiện, hoàn thiện và truyền lại.

Thành viên, Đại lý, Trưởng chi nhánh, Giảng viên và các đơn vị trong Hệ thống DDS có nhu cầu nghiên cứu, sử dụng hai giáo trình hoặc tìm hiểu phiên bản mới có thể liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam để được hướng dẫn.

Hiểu lịch sử để trân trọng giá trị – hiểu giá trị để hành động đúng – hành động đúng hôm nay để tạo nền cho DDS ngày mai.