NẾU TÔI LÀ HỌC VIÊN, TÔI MUỐN NGƯỜI CHẤM MÌNH NGHIÊM HAY DỄ?

Một kết quả dễ chịu hôm nay chưa chắc đã có lợi cho người học ngày mai. Đánh giá đúng không phải để làm khó người học, mà để họ biết chính xác mình đã làm được gì và còn thiếu gì.

Nếu được lựa chọn, bạn muốn gặp một người chấm dễ hay một người chấm nghiêm?

Có lẽ không ít người sẽ chọn:

“Dễ một chút vẫn hơn.”

Đi thi, ai chẳng muốn đạt.

Thực hành, ai chẳng muốn được công nhận.

Học xong một chương trình, cầm kết quả tốt trên tay chắc chắn dễ chịu hơn nghe rằng:

“Phần này anh/chị chưa đạt.”

Nhưng hãy thử đổi câu hỏi.

Nếu sau khi được cho đạt, ngày mai bạn phải tự mình làm nghề thì sao?

Nếu phần mà người đánh giá bỏ qua hôm nay lại chính là phần bạn chưa thực sự làm được thì sao?

Lúc ấy, một người chấm “dễ” còn là người đang giúp bạn?

Hay họ chỉ vừa giúp bạn có một kết quả đẹp hơn năng lực thật của mình?

Đây là một câu hỏi không dễ trả lời.

Bởi trong đào tạo, nghiêm khắc và công bằng đôi khi bị hiểu nhầm là một.

Một người đánh giá tốt không phải người cố tìm thật nhiều lỗi để chứng minh mình nghiêm.

Cũng không phải người vì quen biết, thương học viên hoặc muốn mọi người vui mà bỏ qua những phần chưa đạt.

Điều người học cần nhất có lẽ không phải một người chấm DỄ.

Cũng không phải một người chấm KHÓ.

Mà là một người chấm ĐÚNG.

Đúng ở điều đã đạt.

Đúng ở điều chưa đạt.

Đúng ở mức độ của lỗi.

Đúng với cùng một chuẩn áp dụng cho mọi người.

Và quan trọng hơn:

Kết quả phải giúp người học biết mình cần làm gì tiếp theo.

Hãy tưởng tượng hai học viên cùng kết thúc một buổi thực hành.

Người thứ nhất nhận được:

“Đạt rồi.”

Người thứ hai nhận được:

“Phần này anh/chị đã làm tốt. Nhưng ở đoạn này còn một lỗi. Anh/chị cần luyện lại, sau đó thực hiện lại để kiểm tra.”

Thoạt nhìn, người thứ nhất có vẻ may mắn hơn.

Nhưng ai nhận được nhiều thông tin có giá trị hơn cho sự tiến bộ của mình?

Một chữ “Đạt” có thể làm chúng ta vui.

Nhưng nếu không biết vì sao mình đạt, đôi khi niềm vui ấy không giúp năng lực tăng thêm.

Tương tự, một chữ “Chưa đạt” có thể khiến chúng ta thất vọng.

Nhưng nếu đi kèm câu trả lời rõ ràng:

Tôi đang thiếu gì?

Sai ở đâu?

Cần học lại phần nào?

Cần luyện điều gì?

Khi nào được đánh giá lại?

thì “Chưa đạt” không còn là một cánh cửa đóng lại.

Nó trở thành một tấm bản đồ.

Đây cũng chính là một tư tưởng quan trọng của Dự án chuẩn hóa đội ngũ Giảng viên DDS giai đoạn 2026–2027.

Sát hạch không chỉ nhằm chia con người thành hai nhóm:

ĐẠT

và

KHÔNG ĐẠT.

Giá trị lớn hơn là giúp xác định:

ĐÃ ĐẠT GÌ.

CÒN THIẾU GÌ.

CẦN BỔ SUNG Ở ĐÂU.

VÀ CON ĐƯỜNG TIẾP THEO LÀ GÌ.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với chính đội ngũ Giảng viên.

Bởi người Giảng viên không chỉ là người được đánh giá.

Sau này, họ còn là những người tham gia đánh giá học viên.

Nếu một người thầy từng mong mình được đánh giá công bằng, họ cũng phải hiểu rằng học viên của mình xứng đáng nhận được điều tương tự.

Không vì quý một người mà cho qua lỗi.

Không vì không thích một người mà soi kỹ hơn.

Không vì học viên lớn tuổi hơn mà ngại góp ý.

Không vì người học có chức vụ, cấp bậc hay quan hệ quen biết mà thay đổi chuẩn.

Và cũng không biến sự nghiêm túc thành thái độ làm người học sợ hãi.

Đánh giá tốt không phải là cuộc đấu giữa người chấm và người được chấm.

Hai bên thực ra đang cùng tìm câu trả lời cho một vấn đề:

NĂNG LỰC HIỆN TẠI ĐANG Ở ĐÂU?

Khi nhìn theo cách đó, việc phát hiện một phần chưa đạt không còn là thất bại của người học hay “thành tích” của người chấm.

Nó đơn giản là một thông tin cần thiết.

Biết đúng để sửa đúng.

Và điều này còn có ý nghĩa rộng hơn với cả hệ thống DDS.

Một Đại lý cần những Kỹ thuật viên thực sự có năng lực, chứ không chỉ có kết quả đẹp.

Một Trưởng chi nhánh cần biết đội ngũ của mình mạnh ở đâu, yếu ở đâu để hỗ trợ đúng.

Người học mới cần tin rằng cùng một chuẩn được áp dụng nghiêm túc.

Người ngoài DDS khi tìm hiểu một chương trình đào tạo cũng có quyền quan tâm:

Kết quả được công nhận bằng năng lực thực tế hay chủ yếu bằng việc đã tham gia đủ chương trình?

Một tổ chức đào tạo chuyên nghiệp không thể tạo niềm tin lâu dài bằng cách làm cho tất cả mọi người đều có kết quả đẹp.

Niềm tin phải đến từ việc:

KHI CÔNG NHẬN MỘT NGƯỜI ĐẠT, CÓ CƠ SỞ ĐỂ TIN RẰNG HỌ THỰC SỰ ĐÃ ĐẠT.

Và khi một người chưa đạt, họ được chỉ ra con đường để tiếp tục tiến bộ.

Có lẽ vì vậy, nếu hôm nay tôi là học viên và được hỏi:

“Bạn muốn gặp người chấm dễ hay người chấm nghiêm?”

Tôi sẽ không chọn một trong hai.

Tôi muốn gặp một người chấm CÔNG BẰNG.

Người ấy không làm khó tôi để chứng minh quyền lực.

Nhưng cũng không cho tôi một kết quả mà năng lực của tôi chưa xứng đáng.

Nếu tôi làm đúng, hãy ghi nhận.

Nếu tôi chưa làm được, hãy nói cho tôi biết.

Nếu tôi còn thiếu, hãy chỉ rõ phần thiếu.

Và sau khi tôi học lại, luyện lại, sửa lại, hãy cho tôi cơ hội chứng minh rằng mình đã tiến bộ.

Bởi cuối cùng, điều người học cần mang ra khỏi một chương trình đào tạo không phải là cảm giác:

“Tôi đã được cho đạt.”

Mà phải là sự tự tin:

“TÔI BIẾT VÌ SAO MÌNH ĐƯỢC CÔNG NHẬN ĐẠT.”

Có lẽ đó mới là sự công bằng có giá trị nhất đối với người học.

Và cũng là một trong những nền móng để danh xưng “Giảng viên DDS đạt chuẩn” sau này thực sự có sức nặng.