Vì sao DDS cần thay đổi cách đánh giá học viên?
Trong nhiều năm, hoạt động đào tạo Kỹ thuật viên DDS được tổ chức chủ yếu tại các cơ sở, Chi nhánh. Giáo viên trực tiếp hướng dẫn học viên, đánh giá kết quả và gửi hồ sơ về Công ty để xem xét cấp chứng chỉ theo quy định.
Cách làm này tạo điều kiện cho hoạt động đào tạo phát triển ở nhiều địa phương, giúp học viên thuận lợi tiếp cận nghề và giảm bớt những khó khăn trong tổ chức.
Tuy nhiên, khi quy mô hệ thống ngày càng mở rộng, việc bảo đảm chất lượng đào tạo đồng đều giữa các cơ sở trở thành yêu cầu quan trọng hơn.
Mỗi Giáo viên có kinh nghiệm, cách hướng dẫn và điều kiện tổ chức lớp học khác nhau. Nếu người trực tiếp đào tạo đồng thời tự đánh giá kết quả cuối cùng của học viên, Công ty sẽ khó có thêm một nguồn kiểm chứng độc lập về năng lực đầu ra.
Điều đó không có nghĩa các Giáo viên trước đây đào tạo không tốt hoặc thiếu trách nhiệm.
Vấn đề nằm ở phương thức quản lý chất lượng.
Một hệ thống càng phát triển càng cần những công cụ đánh giá giúp kết quả đào tạo được kiểm chứng theo yêu cầu thống nhất, thay vì chỉ dựa vào nhận xét của người trực tiếp hướng dẫn.
Từ yêu cầu ấy, chính sách DDS năm 2027 xác định rõ hơn hai nhiệm vụ: đào tạo và sát hạch.
Ba triệu đồng được phân chia thế nào?
Theo Giáo trình DDS Quyển 6 – Hệ 1, ngân sách dành cho đào tạo và sát hạch một Kỹ thuật viên mới là 3.000.000 đồng.
Trong đó, 2.500.000 đồng dành cho nhiệm vụ đào tạo và 500.000 đồng dành cho nhiệm vụ sát hạch, với điều kiện thực hiện, phân công và hồ sơ theo quy định.
Người trực tiếp đào tạo không tự sát hạch chính học viên mình đã đào tạo.
Đây là một thay đổi đáng kể đối với những Giáo viên đã quen với phương thức tổ chức trước đây.
Có người băn khoăn rằng phần thù lao đào tạo của mình từ 3 triệu đồng nay còn 2,5 triệu đồng cho mỗi học viên.
Có người lo ngại việc Giáo viên ở tuyến khác hoặc Chi nhánh khác tham gia sát hạch có thể ảnh hưởng đến quan hệ với học viên.
Cũng có người đặt câu hỏi về việc phân công sát hạch khi số lượng học viên và Giáo viên giữa các địa phương không đồng đều.
Những băn khoăn ấy cần được nhìn nhận một cách khách quan.
Tổng ngân sách 3 triệu đồng không thay đổi, nhưng thu nhập của từng Giáo viên có thể thay đổi vì hai khoản tiền gắn với hai nhiệm vụ khác nhau.
Người đào tạo nhiều học viên không mặc nhiên được phân công số lượt sát hạch tương ứng. Người đủ điều kiện sát hạch cũng không đương nhiên được nhận khoản thù lao này nếu chưa thực hiện nhiệm vụ hợp lệ.
Công ty cần giải thích rõ điều đó, thay vì đơn giản cho rằng khoản 500.000 đồng chỉ chuyển từ công việc này sang công việc khác nên mọi người đều giữ nguyên thu nhập.
Giá trị của việc có người đánh giá độc lập
Người đào tạo có nhiệm vụ hướng dẫn để học viên hình thành kiến thức và kỹ năng.
Người sát hạch có nhiệm vụ kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu sau quá trình học tập.
Hai nhiệm vụ khác nhau nhưng cùng hướng đến chất lượng đào tạo.
Một học viên thực hiện tốt bài trị liệu và trả lời đúng những câu hỏi liên quan là kết quả đáng ghi nhận của quá trình học tập, hướng dẫn.
Ngược lại, nếu học viên còn thực hiện sai hoặc chưa hiểu đầy đủ kiến thức cần thiết, kết quả sát hạch giúp xác định những nội dung cần được bổ sung.
Như vậy, người sát hạch không phải người đến để tìm lỗi của Giáo viên đào tạo. Họ là người thực hiện một khâu đánh giá độc lập theo nhiệm vụ được giao.
Khi kết quả được ghi nhận khách quan, Giáo viên có thêm căn cứ để nhìn nhận chất lượng hướng dẫn của mình, còn học viên có cơ hội biết rõ những nội dung cần tiếp tục rèn luyện.
Tuy nhiên, để nguyên tắc ấy phát huy tác dụng, cách tổ chức sát hạch cũng phải phù hợp với thực tế DDS.
Không thể thay đổi một thói quen lâu năm chỉ trong một ngày
Từ chỗ Giáo viên tự đào tạo và đánh giá, chuyển sang việc có người khác sát hạch là một bước thay đổi lớn.
Không chỉ thay đổi thủ tục, chính sách còn đòi hỏi sự điều chỉnh trong cách suy nghĩ và phối hợp giữa các Giáo viên.
Nếu ngay lập tức yêu cầu mọi địa phương tổ chức sát hạch trực tiếp với đầy đủ điều kiện nhân sự, thời gian và đi lại, quá trình triển khai có thể gặp nhiều khó khăn.
Đặc biệt, khi các Giáo viên chưa có đủ sự tin tưởng lẫn nhau, việc người từ Chi nhánh khác trực tiếp đến sát hạch có thể phát sinh những lo ngại về quan hệ tuyến và quyền lợi kinh doanh.
Vì vậy, bên cạnh việc giữ nguyên nguyên tắc đánh giá độc lập, Công ty đang nghiên cứu hướng tổ chức thực hiện từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống.
Tinh thần của giai đoạn chuyển tiếp không phải là yêu cầu mọi cơ sở lập tức đạt đến một phương thức đánh giá hoàn thiện.
Điều quan trọng trước hết là hình thành thói quen mới: học viên sau đào tạo cần được một người đủ điều kiện, không trực tiếp đào tạo mình, thực hiện việc sát hạch theo phân công.
Khi cơ chế ấy được thực hiện và đội ngũ đã quen dần, Công ty có thêm điều kiện để tiếp tục hoàn thiện phương pháp kiểm tra, hồ sơ đánh giá và công tác hậu kiểm.
Mềm dẻo trong tổ chức thực hiện không đồng nghĩa với việc công nhận kết quả thiếu căn cứ. Những nội dung chưa thể kiểm tra rõ vẫn phải được đánh giá bổ sung bằng phương thức phù hợp.
Sát hạch trực tuyến – một hướng giải quyết khó khăn ban đầu
Một phương án đang được nghiên cứu là tổ chức sát hạch thông qua kết nối hình ảnh và âm thanh trực tiếp, sử dụng những công cụ như Zoom hoặc Zalo video.
Theo hướng này, học viên vẫn thực hành tại cơ sở đào tạo. Người sát hạch được Công ty phân công sẽ kết nối từ xa, trực tiếp giao yêu cầu và quan sát học viên thực hiện.
Nội dung kiểm tra tập trung vào khả năng thực hành bài trị liệu theo chương trình Kỹ thuật viên DDS.
Trong quá trình đánh giá, người sát hạch có thể đặt thêm những câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học, nguyên tắc phối hợp Dầu – Cao – Trà DDS, nhận diện lỗi và cách khắc phục theo giáo trình.
Như vậy, sát hạch không chỉ kiểm tra việc học viên ghi nhớ lý thuyết, mà chủ yếu đánh giá khả năng thực hiện và hiểu những yêu cầu kỹ thuật của bài trị liệu.
Hình thức trực tuyến có thể giảm thời gian đi lại, giúp bố trí người sát hạch giữa các địa phương thuận lợi hơn và hạn chế những tiếp xúc không cần thiết giữa các Chi nhánh.
Đây cũng có thể là một bước chuyển tiếp để đội ngũ Giáo viên làm quen với cơ chế đánh giá độc lập trước khi tiếp tục nâng cao yêu cầu tổ chức.
Tất nhiên, sát hạch trực tuyến không có nghĩa mọi thao tác đều có thể được đánh giá đầy đủ qua màn hình.
Những nội dung không quan sát rõ hoặc chưa đủ căn cứ đánh giá cần được kiểm tra bổ sung. Người đào tạo có thể hỗ trợ chuẩn bị điều kiện thực hành, nhưng không được nhắc bài hoặc tác động đến kết quả sát hạch.
Phương án này cần được hoàn thiện về bộ đề, tiêu chí đánh giá, điều kiện kết nối, phân công người sát hạch và cách ghi nhận kết quả trước khi được phê duyệt áp dụng.
Sát hạch không phải là cơ hội thay đổi quan hệ tuyến
Một trong những băn khoăn của Giáo viên là việc người ở Chi nhánh khác tiếp xúc với học viên có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ quản lý và hỗ trợ đã được xây dựng.
Đây là vấn đề cần được giải thích rõ.
Người được phân công sát hạch thực hiện nhiệm vụ đánh giá năng lực học viên. Nhiệm vụ ấy không làm thay đổi tuyến quản lý, không tự tạo ra quyền kinh doanh và không làm phát sinh quyền lợi ngoài phạm vi chính sách.
Thông tin học viên được sử dụng để phục vụ việc tổ chức kiểm tra, không phải để khai thác cho mục đích kinh doanh riêng.
Nếu có dấu hiệu lợi dụng hoạt động sát hạch để lôi kéo Thành viên hoặc thực hiện hành vi trái quy định, vụ việc cần được xác minh và xử lý theo chính sách có hiệu lực.
Đồng thời, học viên phải được bảo đảm quyền được học, được đánh giá khách quan và được phản ánh khi có vấn đề phát sinh.
Sự tin tưởng giữa các Giáo viên không thể chỉ được xây dựng bằng lời kêu gọi đoàn kết. Nó cần những giới hạn trách nhiệm rõ ràng và cách thực hiện minh bạch.
Thù lao đào tạo cần được nhìn nhận trong toàn bộ công việc
Mức 2,5 triệu đồng dành cho đào tạo một học viên cần được nhìn nhận gắn với quy mô lớp và trách nhiệm thực hiện chương trình.
Chẳng hạn, nếu một Giáo viên tổ chức lớp có 10 học viên và đáp ứng đầy đủ điều kiện thanh toán, tổng thù lao cho nhiệm vụ đào tạo theo mức quy định có thể là 25 triệu đồng.
Đây là khoản thù lao tính theo số học viên, không phải mức cố định cho một buổi giảng dạy.
Tuy nhiên, số lượng học viên ở các cơ sở không giống nhau. Có Giáo viên tổ chức được lớp đông, trong khi người khác chỉ đào tạo một hoặc vài học viên.
Chi phí tổ chức, thời gian chuẩn bị và điều kiện thực hiện cũng có thể khác nhau.
Vì vậy, không nên chỉ lấy một lớp đông làm căn cứ để đánh giá thu nhập của tất cả Giáo viên, cũng không nên chỉ nhìn vào khoản giảm 500.000 đồng mà bỏ qua toàn bộ giá trị công việc đào tạo.
Điều cần thiết là hiểu đúng cách tính thù lao, điều kiện được hưởng và trách nhiệm tương ứng.
Cùng với đó, việc phân công sát hạch cần được tổ chức minh bạch, căn cứ vào năng lực, tính độc lập, nhu cầu thực tế và điều kiện thực hiện tại từng địa phương.
Chuyển tiếp từng bước, nhưng mục tiêu không thay đổi
Việc nâng cao chất lượng đào tạo không thể chỉ dựa vào một quyết định chính sách.
Nó cần quá trình thay đổi thói quen, bồi dưỡng năng lực, xây dựng phương pháp kiểm tra và rút kinh nghiệm từ thực tế.
Trong giai đoạn đầu, phương thức tổ chức có thể cần linh hoạt để phù hợp với điều kiện của các Chi nhánh.
Khi đội ngũ đã thích nghi, Công ty có thể từng bước hoàn thiện yêu cầu sát hạch, chuẩn hóa cách đánh giá, tăng cường kiểm tra và nâng cao độ tin cậy của kết quả.
Những điều chỉnh về phương thức thực hiện phải được hướng dẫn, phê duyệt đúng thẩm quyền và không làm thay đổi các nguyên tắc cốt lõi đã được quy định.
Đối với Giáo viên, điều quan trọng là hiểu rằng sát hạch độc lập không nhằm phủ nhận công sức đào tạo trước đây.
Đối với người sát hạch, nhiệm vụ được giao phải được thực hiện khách quan, đúng phạm vi, tôn trọng người đào tạo và quyền lợi của học viên.
Đối với Công ty, trách nhiệm không chỉ là ban hành chính sách mà còn phải tạo điều kiện để chính sách được thực hiện phù hợp, lắng nghe khó khăn và tiếp tục hoàn thiện cách tổ chức.
Một hệ thống đào tạo không thể nâng chất lượng chỉ bằng việc yêu cầu mọi người làm tốt hơn. Nó cần có cách kiểm tra để biết người học đã thực sự đáp ứng yêu cầu đến đâu.
DDS đang đứng trước một bước chuyển như vậy.
Không nhất thiết mọi việc phải hoàn hảo ngay từ ngày đầu. Nhưng mỗi bước triển khai cần đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với mục tiêu chất lượng, sự minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp.
Giữ vững mục tiêu, thực hiện từng bước, điều chỉnh cách làm từ thực tế – đó là hướng đi để một chính sách mới có thể trở thành sự thay đổi bền vững.
