TRIẾT LÝ DDS SỐ 3 – ĐÀO TẠO LÀ NỀN TẢNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Muốn hệ thống đi xa, trước hết phải làm cho con người đủ năng lực để đi đường dài
Muốn hệ thống đi xa, trước hết phải làm cho con người đủ năng lực để đi đường dài
Một hệ thống có thể phát triển nhanh nhờ cơ hội.
Có thể tăng trưởng nhờ thị trường.
Có thể mở rộng nhờ sản phẩm.
Nhưng để phát triển bền vững, không thể chỉ dựa vào những yếu tố bên ngoài.
Bởi thị trường có thể thay đổi.
Sản phẩm có thể thay đổi.
Công nghệ có thể thay đổi.
Chính sách cũng có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn.
Điều giúp một tổ chức thích ứng và tiếp tục phát triển chính là:
Con người có đủ năng lực để thay đổi cùng hệ thống hay không.
Vì vậy, trong Hiến chương DDS, triết lý thứ ba được xác định:
Đào tạo là nền tảng của sự phát triển bền vững.
Đây không chỉ là câu chuyện của một lớp học.
Đây là câu chuyện về tương lai của cả hệ thống.
Một người có thể nghe rất nhiều.
Có thể ghi chép rất nhiều.
Có thể tham gia nhiều khóa học.
Nhưng nếu sau đào tạo vẫn chưa làm được, chưa tự sửa được và chưa tạo ra kết quả thực tế, thì quá trình học đó mới chỉ dừng ở mức tiếp nhận thông tin.
Đào tạo đúng phải tạo ra năng lực.
Người học xong phải tiến thêm một bước:
chưa biết → biết.
biết → làm được.
làm được → làm đúng.
làm đúng → tự kiểm soát được chất lượng.
Và ở những tầng cao hơn:
biết hỗ trợ – biết sửa lỗi – biết đào tạo người khác.
Đó mới là đào tạo có giá trị.
Nếu một kỹ thuật viên chưa chắc chuyên môn, chất lượng công việc sẽ không ổn định.
Nếu một đại lý chưa hiểu đúng chính sách, thông tin truyền xuống rất dễ sai lệch.
Nếu một trưởng chi nhánh không biết hỗ trợ người dưới, đội ngũ sẽ khó trưởng thành.
Nếu một giảng viên dạy chưa chuẩn, sai lệch có thể được truyền cho nhiều thế hệ.
Vì vậy, đào tạo không phải phần việc phụ.
Đào tạo chính là nơi xây nền cho tất cả các tầng phía trên.
Nền càng chắc, hệ thống càng có khả năng đi xa.
Có những việc đào tạo không tạo ra doanh thu ngay.
Một buổi ôn tập.
Một lần sửa lỗi.
Một chương trình chuẩn hóa.
Một cuộc họp chuyên môn.
Một buổi hướng dẫn người mới.
Nhìn ngắn hạn, chúng ta có thể thấy đó là thời gian và chi phí.
Nhưng nhìn dài hạn, đó là đầu tư.
Bởi một người được đào tạo tốt hôm nay có thể phục vụ rất nhiều khách hàng trong tương lai.
Một trưởng chi nhánh được đào tạo tốt có thể phát triển một đội ngũ vững.
Một giảng viên được chuẩn hóa tốt có thể đào tạo hàng chục, hàng trăm người khác.
Giá trị của đào tạo vì vậy không dừng ở một người học.
Nó có thể lan sang nhiều thế hệ.
Hiến chương DDS nhấn mạnh một điểm rất quan trọng: đào tạo chỉ mở ra cánh cửa; sự trưởng thành lâu dài còn phụ thuộc vào quá trình tự học, tự rèn luyện và không ngừng hoàn thiện của mỗi người.
Một khóa học không thể tạo ra ngay một người giỏi.
Giáo trình cho ta nền tảng.
Giảng viên chỉ đường.
Nhưng năng lực phải được hình thành bằng:
đọc lại – xem lại – thực hành – mắc lỗi – được sửa – làm lại – và tích lũy qua thời gian.
Vì vậy:
Đào tạo là điểm khởi đầu của năng lực, không phải điểm kết thúc của việc học.
Không thể chỉ nói:
“Giảng viên phải dạy tôi.”
mà bản thân không đọc giáo trình.
Không xem video.
Không thực hành.
Không hỏi khi chưa hiểu.
Không sửa khi được góp ý.
Đào tạo là trách nhiệm hai chiều.
Công ty và người dạy có trách nhiệm cung cấp:
chuẩn – kiến thức – phương pháp – môi trường – cơ hội thực hành – phản hồi.
Người học có trách nhiệm:
học – luyện – sửa – ứng dụng – duy trì.
Nếu một bên làm thay toàn bộ phần việc của bên kia, đào tạo khó tạo ra năng lực thật.
Đây là một thay đổi rất quan trọng trong tư duy đào tạo.
Giáo trình có thể đọc.
Video có thể xem.
Tài liệu có thể tra cứu.
Vai trò giá trị nhất của người giảng viên không phải chỉ là kể lại những gì đã có trong tài liệu.
Người giảng viên phải giúp học viên:
hiểu điểm khó,
thực hành đúng,
nhìn ra lỗi,
sửa được lỗi,
và biết tự học sau này.
Một người thầy tốt không làm cho học viên phụ thuộc mãi vào mình.
Người thầy tốt phải làm cho người học ngày càng tự chủ hơn.
Nếu mỗi nơi dạy một kiểu, mỗi người nhớ một phiên bản, thì càng đào tạo nhiều, sai lệch càng lan rộng.
Do đó, đào tạo muốn trở thành nền tảng bền vững phải có:
nguồn kiến thức chuẩn,
chương trình chuẩn,
yêu cầu đầu ra rõ,
và cơ chế đánh giá thực chất.
Phương pháp có thể linh hoạt.
Người dạy có thể có phong cách riêng.
Nhưng kiến thức cốt lõi không thể tùy ý thay đổi.
Linh hoạt trong cách dạy – thống nhất trong chuẩn kiến thức.
Nếu chỉ học mà không kiểm tra, rất khó biết người học đã thực sự làm được hay chưa.
Đánh giá không phải để gây áp lực.
Đánh giá để trả lời ba câu hỏi:
Người này đã làm được gì?
Còn thiếu gì?
Cần hỗ trợ gì tiếp theo?
Một kỳ kiểm tra tốt không chỉ tạo ra điểm số.
Nó phải tạo ra thông tin để người học biết mình cần sửa ở đâu.
Đó cũng chính là tinh thần mà DDS đang hướng tới trong quá trình chuẩn hóa.

Một người mua máy không nên chỉ nhận máy rồi tự tìm hiểu.
Nếu DDS xác định đào tạo là nền tảng, thì quá trình sau bán hàng phải bao gồm:
hướng dẫn – học tập – thực hành – sửa lỗi – kiểm tra – hỗ trợ sau đào tạo.
Bởi mục tiêu không chỉ là hoàn thành một giao dịch.
Mục tiêu phải là:
Từ một người mua sản phẩm trở thành một người biết sử dụng đúng và có năng lực nghề nghiệp.
Đó là sự khác biệt giữa bán hàng và xây nghề.
Có một suy nghĩ khá phổ biến:
“Tôi làm mấy năm rồi, còn học gì nữa?”
Nhưng thời gian làm lâu không tự động bảo đảm rằng mọi thói quen đều đúng.
Có người làm lâu nhưng dùng một cách đã cũ.
Có người nhớ sai một bước và lặp lại nhiều năm.
Có người chưa từng được kiểm tra lại sau khi học.
Vì vậy, đào tạo lại không phải là phủ nhận kinh nghiệm.
Đó là cách:
kiểm tra kinh nghiệm bằng chuẩn hiện tại và giữ lại những gì thật sự đúng.
Người càng có kinh nghiệm càng cần biết cập nhật.
Một trưởng chi nhánh không nhất thiết tự đứng lớp mọi chương trình.
Nhưng phải tạo được môi trường để người dưới học.
Biết ai đang yếu gì.
Biết kết nối họ với đúng chương trình.
Biết khuyến khích học viên tiếp tục rèn luyện.
Biết theo dõi sau đào tạo.
Nếu chỉ phát triển người mới mà không nâng năng lực người đã có, đội ngũ sẽ tăng về số lượng nhưng không tăng tương ứng về chất lượng.
Một chi nhánh thực sự phát triển phải có:
người mới được đào tạo – người cũ được nâng chuẩn – người giỏi được phát triển tiếp.
Đào tạo bền vững không thể phụ thuộc mãi vào một vài người.
Nếu chỉ một người biết dạy, khi người đó nghỉ, hệ thống sẽ gặp khó khăn.
Vì vậy, người giảng viên giỏi không chỉ được đánh giá bằng số học viên đã dạy.
Ở một mức cao hơn, cần nhìn:
Họ đã tạo ra được bao nhiêu người có thể tiếp tục dạy đúng?
Đó là lúc đào tạo chuyển từ:
truyền kiến thức
sang
phát triển thế hệ kế cận.
Và đó mới là nền tảng thật sự của sự phát triển dài hạn.
Khi thị trường thuận lợi, tổ chức rất dễ muốn phát triển thật nhanh.
Nhưng tốc độ phát triển con người phải theo kịp tốc độ mở rộng hệ thống.
Nếu thành viên tăng nhanh nhưng không đủ giảng viên tốt, chất lượng sẽ giảm.
Nếu mở nhiều chi nhánh nhưng đội ngũ quản lý chưa đủ năng lực, hệ thống sẽ phát sinh rủi ro.
Vì vậy:
Muốn tăng tốc an toàn, phải đào tạo nguồn lực trước.
Đào tạo không làm chậm phát triển.
Đào tạo giúp phát triển nhanh mà không mất nền.
Hiến chương DDS xác định rất rõ: học tập và rèn luyện càng nhiều thì mỗi người càng có nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp và sự nghiệp.
Điều này rất thực tế.
Người có tay nghề tốt hơn có khả năng phục vụ khách hàng tốt hơn.
Người hiểu chính sách hơn có khả năng chia sẻ chính xác hơn.
Người có năng lực quản lý tốt hơn có thể dẫn dắt đội ngũ lớn hơn.
Người có năng lực sư phạm tốt hơn có thể trở thành người đào tạo.
Đào tạo chính là chiếc cầu nối giữa:
vị trí hiện tại
và
năng lực cần có cho vị trí tiếp theo.

Một hệ thống coi đào tạo là nền tảng sẽ có:
nguồn nhân lực tốt hơn,
đội ngũ kế thừa mạnh hơn,
khả năng thích ứng cao hơn,
và sự phát triển ổn định hơn trong dài hạn.
Đó là lý do đào tạo không thể chỉ là hoạt động tổ chức khi có lớp.
Đào tạo phải trở thành một cơ chế thường xuyên của hệ thống.
Người mới được đào tạo.
Người đang làm được cập nhật.
Người yếu được bồi dưỡng.
Người mạnh được nâng cao.
Người có tiềm năng được phát triển thành lực lượng kế cận.
Thứ nhất: Trong một năm qua, tôi đã học thêm điều gì thực sự làm thay đổi năng lực của mình?
Thứ hai: Tôi có đang coi một chứng chỉ hay một khóa học là điểm kết thúc, hay vẫn tiếp tục rèn luyện sau đào tạo?
Thứ ba: Nếu tôi đang quản lý hoặc đào tạo người khác, tôi đã giúp họ thật sự làm được hay mới chỉ truyền đạt xong nội dung?
Ba câu hỏi này giúp mỗi người nhìn lại một điều:
Mình đang tham gia đào tạo để hoàn thành một chương trình, hay đang sử dụng đào tạo để thật sự trưởng thành?
Một tổ chức có thể mua thêm máy móc.
Có thể đầu tư thêm công nghệ.
Có thể mở rộng thị trường.
Nhưng năng lực con người không thể mua sẵn.
Năng lực phải được xây dựng bằng đào tạo, thực hành, sửa lỗi và thời gian.
Vì vậy, triết lý thứ ba của DDS nhắc chúng ta:
Đừng chỉ đầu tư vào những gì hệ thống đang có. Hãy đầu tư vào những con người sẽ vận hành, phát triển và tiếp tục truyền những giá trị ấy cho thế hệ sau.
Đào tạo không chỉ tạo ra người giỏi.
Đào tạo phải tạo ra những con người có năng lực, có trách nhiệm và có khả năng tiếp tục phát triển người khác. Đó chính là nền tảng của một DDS phát triển bền vững.
DDS – Đào tạo hôm nay để tạo năng lực ngày mai; phát triển con người hôm nay để xây dựng tương lai lâu dài của hệ thống.