TRIẾT LÝ DDS SỐ 5 – CHUYÊN MÔN LÀ GỐC CỦA MỌI GIÁ TRỊ
Không có chuyên môn vững chắc sẽ không có giá trị bền vững
Không có chuyên môn vững chắc sẽ không có giá trị bền vững
Trong hành trình phát triển của mỗi người, có rất nhiều yếu tố có thể tạo nên thành công.
Có người có khả năng giao tiếp tốt.
Có người rất nhiệt tình.
Có người có tinh thần phụng sự cao.
Có người có khả năng kết nối và phát triển thị trường.
Tất cả đều quan trọng.
Nhưng trong Hiến chương DDS, triết lý thứ năm xác định rất rõ:
Chuyên môn là gốc của mọi giá trị.
Bởi lòng nhiệt tình rất đáng quý.
Tinh thần phụng sự rất cần thiết.
Nhưng nếu thiếu chuyên môn, những mong muốn tốt đẹp rất khó chuyển thành kết quả tốt và bền vững.
Một người có thể rất muốn giúp khách hàng.
Có thể thật sự quan tâm đến người khác.
Có thể sẵn sàng bỏ thời gian, công sức để hỗ trợ.
Nhưng nếu kiến thức chưa chắc, thao tác chưa đúng, hiểu chưa đủ, thì sự nhiệt tình ấy đôi khi vẫn có thể dẫn đến kết quả không như mong muốn.
Vì vậy, trong DDS:
Tâm tốt phải đi cùng nghề tốt.
Muốn phụng sự tốt, phải có năng lực.
Muốn hỗ trợ tốt, phải hiểu đúng.
Muốn hướng dẫn người khác, bản thân phải làm đúng trước.
Đó là lý do chuyên môn được đặt ở vị trí gốc.
Có người học rất nhiều nhưng khi làm thực tế lại chưa chắc.
Có người nhớ lý thuyết khá tốt nhưng thao tác chưa đúng.
Có người làm theo kinh nghiệm nhiều năm nhưng lại chưa đối chiếu với chuẩn mới.
Vì vậy, chuyên môn không chỉ được đo bằng:
biết bao nhiêu kiến thức.
Chuyên môn phải được nhìn bằng cả:
hiểu – làm – sửa – ứng dụng – và duy trì.
Một người có chuyên môn tốt là người:
Kinh nghiệm là tài sản rất quý.
Nhưng kinh nghiệm chỉ thật sự có giá trị khi nó đúng.
Nếu một thao tác chưa chuẩn được lặp lại quá lâu, nó rất dễ trở thành một thói quen.
Rồi thói quen lâu ngày lại được gọi là “kinh nghiệm”.
Đó là một rủi ro lớn.
Vì vậy:
Kinh nghiệm phải được kiểm chứng bằng chuẩn, không phải chuẩn được thay bằng kinh nghiệm.
Người làm lâu năm càng cần có thái độ:
“Tôi có kinh nghiệm, nhưng tôi vẫn cần kiểm tra xem cách mình đang làm có còn đúng hay không.”
Đó là bản lĩnh của người có chuyên môn thật.
Khách hàng có thể đến với chúng ta vì lời giới thiệu.
Nhưng để họ ở lại lâu dài, điều giữ họ chính là chất lượng thực tế.
Một người có thể nói rất hay.
Nhưng nếu làm chưa tốt, niềm tin sẽ không bền.
Một người có thể quảng bá rất mạnh.
Nhưng nếu chất lượng dịch vụ không tương xứng, sớm hay muộn khách hàng cũng sẽ nhận ra.
Vì vậy:
Uy tín không thể chỉ được xây bằng lời nói. Uy tín phải được xây bằng năng lực thật.
Chuyên môn tốt tạo ra sự tự tin.
Chuyên môn tốt tạo ra chất lượng.
Chuyên môn tốt tạo ra niềm tin.
Và niềm tin mới là thứ giữ một nghề đi lâu.

Có người nghĩ chuyên môn và kinh doanh là hai việc tách biệt.
Thực ra không phải.
Một người làm chuyên môn tốt sẽ có khả năng giữ khách tốt hơn.
Khách hàng hài lòng sẽ giới thiệu người khác.
Uy tín cá nhân tăng lên.
Thị trường được xây dựng tự nhiên hơn.
Ngược lại, nếu chỉ phát triển thị trường mà chuyên môn không theo kịp, hệ thống rất dễ rơi vào tình trạng:
người vào nhiều – chất lượng thấp – niềm tin giảm – người rời đi tăng.
Vì vậy:
Phát triển thị trường phải được chống lưng bằng chuyên môn.
Một người có thể phát triển tốt về kinh doanh.
Có thể lên Đại lý.
Có thể lên Trưởng chi nhánh.
Có thể quản lý nhiều người.
Nhưng cấp bậc không tự động biến một người thành người có chuyên môn tốt.
Ngược lại, chuyên môn tốt cũng không tự động tạo ra cấp bậc cao.
Hai con đường phải hỗ trợ nhau.
Cấp bậc phản ánh mức phát triển hệ thống.
Chuyên môn phản ánh năng lực nghề nghiệp.
Và nếu muốn đi xa, một người cần cả hai.
Vị trí cao hơn phải đi cùng năng lực cao hơn.
Đây là điều đặc biệt quan trọng.
Một kỹ thuật viên làm sai có thể ảnh hưởng đến chính công việc của họ.
Nhưng một giảng viên dạy sai có thể truyền sai cho rất nhiều người.
Vì vậy, người giảng viên không thể chỉ giỏi nói.
Không thể chỉ biết đứng lớp.
Không thể chỉ có giáo án.
Người giảng viên phải:
biết đúng – làm đúng – sửa được – giải thích được – và dạy được.
Nếu nền chuyên môn không chắc, kỹ năng sư phạm càng tốt đôi khi lại càng làm sai lệch lan nhanh hơn.
Bởi một người nói rất hay nhưng nói sai vẫn là một rủi ro lớn.
Một biểu hiện của chuyên môn cao không phải là:
“Cái gì tôi cũng biết.”
Mà là:
“Tôi biết phần nào mình chắc và phần nào cần kiểm tra thêm.”
Người có chuyên môn thật không ngại nói:
“Phần này tôi cần xem lại tài liệu.”
Hoặc:
“Trường hợp này vượt phạm vi tôi được đào tạo, cần chuyển người phù hợp hơn.”
Đó không phải yếu.
Đó là trách nhiệm.
Biết giới hạn của mình cũng là một phần của chuyên môn.
Kiến thức không đứng yên.
Giáo trình có thể được bổ sung.
Video có thể được cập nhật.
Quy trình có thể thay đổi.
Cách quản trị chuyên môn cũng có thể được hoàn thiện.
Vì vậy, chuyên môn không phải là tài sản tích lũy một lần rồi giữ nguyên mãi mãi.
Nó phải được:
học – luyện – kiểm tra – cập nhật – và chuẩn hóa liên tục.
Một người càng làm lâu càng không nên dừng học.
Bởi người làm lâu thường có ảnh hưởng lớn hơn.
Ảnh hưởng càng lớn, trách nhiệm giữ chuyên môn đúng càng cao.

Một khách hàng hỏi:
“Trường hợp này nên làm thế nào?”
Có hai cách phản ứng.
Cách thứ nhất:
Nói ngay theo kinh nghiệm dù chưa chắc.
Cách thứ hai:
Kiểm tra lại tài liệu, hỏi người có chuyên môn hoặc trả lời trong đúng phạm vi mình biết.
Người có chuyên môn thật sẽ chọn cách thứ hai.
Bởi họ hiểu rằng:
Không biết chưa phải vấn đề lớn. Nói sai khi chưa biết mới là vấn đề lớn.
Một trưởng chi nhánh thấy kỹ thuật viên phía dưới làm chưa đúng.
Nếu bản thân không chắc chuyên môn, rất khó sửa người khác.
Có khi sửa sai thành sai hơn.
Vì vậy, muốn quản lý chất lượng đội ngũ, người lãnh đạo tuyến dưới cũng phải nâng chuyên môn của chính mình.
Không nhất thiết ai cũng phải trở thành giảng viên.
Nhưng người càng có trách nhiệm với nhiều người càng phải đủ năng lực để:
nhìn ra vấn đề – biết khi nào mình sửa được – và biết khi nào cần chuyển cho người phù hợp.
Khi số lượng thành viên tăng nhanh, chuyên môn càng phải đi trước một bước.
Nếu phát triển 10 người mới mà không đủ năng lực đào tạo, rất dễ có 10 người học chưa chắc.
Nếu 10 người đó lại tiếp tục hướng dẫn người khác, sai lệch sẽ tăng theo cấp số nhân.
Vì vậy:
Tăng số lượng phải đi cùng tăng năng lực đào tạo và kiểm soát chuyên môn.
Phát triển nhanh mà nền yếu không phải là phát triển bền vững.
Chuyên môn không chỉ nằm trên giấy.
Không chỉ là chứng chỉ.
Không chỉ là số buổi đã học.
Chuyên môn phải được thể hiện bằng kết quả công việc.
Người học có làm được không?
Khách hàng có được phục vụ đúng không?
Quy trình có được thực hiện chuẩn không?
Lỗi có giảm không?
Người làm có ngày càng tự chủ hơn không?
Đó mới là cách nhìn thực chất.
Một hệ thống dễ gặp rủi ro khi:
người có chức vụ cao cho rằng mình luôn đúng;
người có doanh số cao được bỏ qua lỗi chuyên môn;
hoặc người có quan hệ tốt được ưu tiên hơn người có năng lực thật.
Nếu DDS xác định chuyên môn là gốc, thì trong những vấn đề chuyên môn phải:
tôn trọng người có năng lực – tôn trọng tiêu chuẩn – tôn trọng dữ liệu thực tế.
Chức vụ không thay thế chuyên môn.
Thâm niên không thay thế chuyên môn.
Doanh số cũng không thay thế chuyên môn.
Thứ nhất: Tôi đang thật sự nắm chắc chuyên môn, hay đang dựa nhiều vào thói quen và kinh nghiệm cũ?
Thứ hai: Khi gặp điều chưa chắc, tôi có chủ động kiểm tra lại nguồn chuẩn hay thường trả lời theo cảm tính?
Thứ ba: Trong một năm qua, năng lực chuyên môn của tôi đã tốt lên ở điểm nào cụ thể?
Nếu chưa trả lời rõ được ba câu hỏi này, có lẽ đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại việc học và rèn nghề của mình.
Nhiệt tình có thể giúp chúng ta bắt đầu.
Phụng sự giúp chúng ta có động lực.
Kỷ luật giúp chúng ta duy trì.
Nhưng để tạo ra giá trị bền vững, chuyên môn phải là nền.
Không có chuyên môn tốt, rất khó có chất lượng.
Không có chất lượng, rất khó có niềm tin.
Không có niềm tin, rất khó có một nghề nghiệp bền vững.
Vì vậy:
Muốn tạo giá trị thật – phải có năng lực thật.
Muốn xây uy tín lâu dài – phải có chuyên môn vững.
Muốn phát triển bền vững – phải không ngừng nâng chuẩn nghề nghiệp của chính mình.
DDS – Chuyên môn là gốc của mọi giá trị. Có chuyên môn để làm đúng, làm tốt và tạo ra niềm tin bằng kết quả thực tế.