TỪ HIẾN CHƯƠNG DDS ĐẾN CẨM NANG HÀNH ĐỘNG DDS
TỪ TƯ TƯỞNG ĐẾN HÀNH ĐỘNG
TỪ TƯ TƯỞNG ĐẾN HÀNH ĐỘNG
Trích dẫn ngắn đăng website: Hiến chương xác lập điều DDS tin tưởng và gìn giữ; Cẩm nang Hành động đưa những giá trị ấy vào từng việc làm, từng tình huống và từng trách nhiệm trong thực tế.
Một tổ chức có thể có những tư tưởng rất đẹp.
Có thể có những giá trị rất đúng.
Có thể xây dựng được một tầm nhìn dài hạn và những triết lý sâu sắc.
Nhưng cuối cùng, người ta không đánh giá một tổ chức chỉ qua những gì tổ chức ấy nói.
Người ta nhìn vào những gì tổ chức ấy làm.
Đó cũng chính là khoảng cách quan trọng giữa Hiến chương và hành động.
Hiến chương DDS xác lập Sứ mệnh, Tầm nhìn, Khát vọng, Giá trị cốt lõi, Văn hóa và Hệ triết lý phát triển của toàn hệ thống. Nhưng chính Hiến chương cũng nhấn mạnh rằng những giá trị ấy không chỉ để đọc hay ghi nhớ; chúng cần được thể hiện trong từng lớp học, từng ca trị liệu, từng chi nhánh và trong cách mỗi thành viên sống, làm việc, phụng sự.
Vì vậy, sau câu hỏi:
“DDS tin vào điều gì?”
phải có một câu hỏi tiếp theo:
“Trong một tình huống cụ thể, người DDS phải làm như thế nào?”
Đó chính là lý do Cẩm nang Hành động DDS – Từ Hiến chương đến Thực tiễn có ý nghĩa đặc biệt.
Có thể hình dung rất đơn giản:
Hiến chương là chiếc la bàn.
Nó giúp chúng ta xác định phương hướng.
Còn Cẩm nang Hành động là cách sử dụng chiếc la bàn ấy trên từng chặng đường cụ thể.
Hiến chương nói:
Chính trực.
Nhưng trong thực tế:
Khi khách hàng hỏi một vấn đề mình chưa chắc, phải trả lời thế nào?
Khi chính sách được truyền đạt khác nhau giữa hai người, phải căn cứ vào đâu?
Khi mình phát hiện đồng đội đang làm sai, nên im lặng hay góp ý?
Khi quyền lợi cá nhân va chạm với nguyên tắc chung, lựa chọn thế nào?
Đó là lúc Cẩm nang Hành động cần xuất hiện.
Hiến chương xác định Con người là một giá trị nền tảng.
Nhưng giá trị ấy chỉ thật sự có ý nghĩa khi gặp một con người thật.
Ví dụ:
Một học viên tiếp thu chậm.
Người giảng viên có thể nghĩ:
“Người này yếu quá.”
Hoặc có thể hỏi:
“Tôi cần thay đổi cách hướng dẫn nào để họ hiểu tốt hơn?”
Một thành viên mới chưa có kết quả.
Tuyến trên có thể bỏ qua.
Hoặc có thể tìm nguyên nhân:
thiếu kiến thức?
thiếu kỹ năng?
thiếu tự tin?
hay chưa được hỗ trợ đúng?
Hiến chương cho chúng ta nguyên tắc:
Con người cần được tôn trọng và phát triển.
Cẩm nang Hành động đưa nguyên tắc đó vào câu hỏi:
Trong tình huống này, tôi phải làm gì để vừa tôn trọng người khác, vừa giúp họ trưởng thành?
Đó là bước chuyển từ tư tưởng sang hành động.
Nói rằng mình chính trực thì rất dễ.
Nhưng chính trực chỉ được kiểm chứng trong tình huống phải lựa chọn.
Một khách hàng hỏi:
“Trường hợp của tôi chắc chắn sẽ đạt kết quả chứ?”
Nếu người làm nghề chưa có đủ căn cứ, điều chính trực không phải nói điều khách hàng muốn nghe.
Mà là nói đúng phạm vi:
“Mỗi người có tình trạng và mức đáp ứng khác nhau; tôi sẽ thực hiện đúng chuyên môn, theo dõi phản hồi và trao đổi trung thực với anh/chị trong quá trình hỗ trợ.”
Đó chính là Chính trực chuyển thành ngôn ngữ.
Từ một giá trị trong Hiến chương thành một hành vi thực tế.
Hiến chương nói:
Chuyên môn là nền tảng.
Nhưng một ngày nào đó, bất cứ ai cũng có thể gặp câu hỏi mình chưa biết.
Lúc ấy có hai lựa chọn.
Một là trả lời theo kinh nghiệm.
Hai là nói:
“Phần này tôi chưa chắc, tôi cần kiểm tra lại nguồn chuẩn.”
Người thứ hai không yếu hơn.
Ngược lại, họ đang thể hiện cả:
Chuyên môn – Chính trực – Học tập – Trách nhiệm.
Đó là điều Cẩm nang Hành động cần giúp người DDS hình thành:
Không chỉ biết giá trị nào đúng, mà biết lựa chọn hành động đúng khi đứng trước tình huống thật.
Hiến chương và văn hóa DDS coi trọng tinh thần đồng hành.
Nhưng đồng hành không có nghĩa là làm thay.
Một người tuyến dưới hỏi gì cũng trả lời ngay.
Không hướng họ đọc tài liệu.
Không yêu cầu họ tự kiểm tra.
Không giao trách nhiệm.
Ban đầu có vẻ rất tận tình.
Nhưng lâu dài, người dưới ngày càng phụ thuộc.
Vì vậy, hành động đúng phải là:
khi chưa biết – hướng dẫn;
khi đã biết – cho làm;
khi làm chưa đúng – sửa lỗi;
khi đã đủ năng lực – trao quyền;
khi đã trưởng thành – chuyển vai hỗ trợ.
Đó chính là lúc một giá trị văn hóa được chuyển thành một phương pháp phát triển con người.
Kỷ luật không chỉ là nội quy.
Kỷ luật nằm trong những việc rất nhỏ:
đúng giờ;
đúng giáo trình;
đúng quy trình;
đúng chính sách;
đúng báo cáo;
đúng lời đã hứa.
Một người có thể nói rất nhiều về văn hóa DDS.
Nhưng nếu thường xuyên đến muộn, làm tùy tiện, bỏ quy trình và không chịu trách nhiệm, thì văn hóa vẫn chưa đi vào hành động.
Cẩm nang Hành động cần giúp mỗi người hiểu:
Giá trị lớn được giữ bằng những hành động nhỏ lặp lại mỗi ngày.
Triết lý DDS xác định:
Phát triển thành viên là phát triển chính mình.
Nhưng triết lý này sẽ được thử thách mạnh nhất khi người dưới bắt đầu trưởng thành.
Ví dụ:
Một Đại lý hoặc Trưởng chi nhánh phía dưới đủ khả năng đi lên.
Nếu họ lên cao hơn, vai trò và quyền lợi của người tuyến trên có thể thay đổi.
Lúc ấy:
Hiến chương cho chúng ta tư tưởng:
phát triển người khác.
Cẩm nang Hành động phải giúp trả lời:
làm sao trao cơ hội nhưng vẫn đúng quy trình?
làm sao chuyển vai mà không bỏ vai?
làm sao vừa giữ trách nhiệm hỗ trợ, vừa để người dưới tự chủ?
Đó chính là điểm rất thực tế của “từ Hiến chương đến hành động”.
Một người thân với mình chưa chắc phù hợp với vị trí.
Một người hoạt động lâu chưa chắc đã đủ năng lực hiện tại.
Một người doanh số tốt chưa chắc giỏi đào tạo.
Một người giỏi chuyên môn chưa chắc giỏi quản lý.
Hiến chương đưa ra nguyên tắc:
Năng lực quyết định trách nhiệm, quyền hạn và quyền lợi.
Cẩm nang Hành động đưa nguyên tắc ấy vào thực tế:
Khi giao nhiệm vụ, phải xem:
người đó biết gì?
làm được gì?
chịu trách nhiệm đến đâu?
có đủ điều kiện để nhận quyền hay chưa?
Đó là cách ngăn cảm tính đi vào quản trị.

Một trong những vấn đề thường gặp trong hệ thống lớn là:
người này nói một kiểu;
người kia nhớ một kiểu;
mỗi nơi có một “kinh nghiệm riêng”.
Lúc đó, tranh luận rất dễ trở thành:
“Ai đúng?”
Nhưng tư duy chuẩn hóa phải chuyển câu hỏi thành:
“Nguồn chuẩn hiện hành nói gì?”
Nếu là chuyên môn – đối chiếu giáo trình, quy trình.
Nếu là chính sách – đối chiếu văn bản chính thức.
Nếu là đào tạo – đối chiếu chương trình và chuẩn đầu ra.
Nếu là văn hóa – đối chiếu Hiến chương.
Đó là một hành động rất đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng:
Dùng chuẩn chung thay cho tranh luận dựa vào uy tín cá nhân.
Có thể nhìn hai quyển tài liệu bằng hai nhóm câu hỏi.
Hiến chương DDS giúp trả lời:
DDS tồn tại để làm gì?
DDS hướng tới đâu?
DDS tin vào điều gì?
DDS muốn xây dựng kiểu con người và cộng đồng như thế nào?
DDS lựa chọn con đường phát triển nào?
Còn Cẩm nang Hành động DDS đi vào những câu hỏi:
Khi khách hàng phản ánh thì xử lý thế nào?
Khi đồng đội sai thì góp ý thế nào?
Khi người dưới trưởng thành thì hỗ trợ thế nào?
Khi có xung đột quyền lợi thì dựa vào nguyên tắc nào?
Khi mình chưa biết thì phải làm gì?
Khi một cách làm mới xuất hiện thì kiểm chứng ra sao?
Hai tầng này không tách rời nhau.
Không hiểu “vì sao”, hành động dễ trở thành máy móc.
Không biết “làm thế nào”, tư tưởng dễ dừng ở khẩu hiệu.
Giả sử hai thành viên trong một chi nhánh xảy ra mâu thuẫn về quyền lợi.
Nếu chỉ nhìn vấn đề ở bề mặt:
ai đúng?
ai sai?
ai được bao nhiêu?
thì rất dễ tranh cãi kéo dài.
Nhưng khi áp dụng Hiến chương, phải soi qua nhiều lớp:
Chính trực: thông tin thực tế là gì?
Hợp tác: hai bên có sẵn sàng cùng giải quyết hay không?
Đồng hành: có tôn trọng quá trình phát triển của nhau không?
Kỷ luật: chính sách hiện hành quy định thế nào?
Năng lực – trách nhiệm – quyền lợi: quyền lợi có tương xứng với trách nhiệm thật không?
Chuẩn hóa: căn cứ chính thức ở đâu?
Sau đó Cẩm nang Hành động mới đưa những giá trị ấy vào trình tự:
nghe hai bên;
kiểm tra nguồn;
xác định sự việc;
phân biệt cảm xúc với dữ liệu;
giải thích nguyên tắc;
thống nhất phương án;
rút kinh nghiệm để tránh lặp lại.
Đó chính là một ví dụ rõ nhất:
Hiến chương cho ta nguyên tắc.
Cẩm nang cho ta cách thực hiện nguyên tắc trong tình huống.
Hiến chương nói:
Con người – Chuyên môn – Học tập – Chính trực – Phát triển.
Cẩm nang Hành động sẽ chuyển thành:
không làm học viên mất mặt;
chỉ rõ lỗi cụ thể;
giải thích vì sao sai;
làm mẫu lại;
cho thực hành lại;
kiểm tra xem người học đã sửa được chưa.
Như vậy, sửa lỗi không chỉ tạo ra một thao tác đúng.
Nó còn tạo ra:
một trải nghiệm học tập đúng văn hóa DDS.
Đây là điểm cần hiểu rất rõ.
Cẩm nang Hành động không phải một hệ giá trị khác.
Không phải một “Hiến chương thứ hai”.
Cẩm nang phải xuất phát từ Hiến chương.
Nếu một cách hướng dẫn trong Cẩm nang trái với tinh thần Hiến chương, cách đó cần được xem lại.
Bởi Hiến chương là nền.
Cẩm nang là sự triển khai.
Gốc phải đúng thì hành động mới có hướng.
Ngược lại, nếu chỉ có Hiến chương mà không có những tình huống và cách vận dụng, mỗi người có thể hiểu đúng tư tưởng nhưng áp dụng khác nhau.
Vì vậy, Cẩm nang đóng vai trò như một chiếc cầu:
TƯ TƯỞNG → NHẬN THỨC → TÌNH HUỐNG → HÀNH ĐỘNG → THÓI QUEN → VĂN HÓA.
Đây cũng chính là mạch phát triển mà DDS hướng tới.
Một bộ tài liệu chỉ thật sự có giá trị khi được sử dụng.
Hiến chương có thể được dùng để:
giới thiệu nền tảng tư tưởng trong đào tạo;
sinh hoạt văn hóa;
định hướng quản trị;
soi lại chính sách;
giúp thành viên hiểu con đường phát triển.
Cẩm nang Hành động có thể được dùng để:
thảo luận tình huống;
đào tạo kỹ năng ứng xử;
sửa lỗi quản lý;
rèn kỹ năng phát triển đội ngũ;
tổ chức sinh hoạt chuyên môn;
đánh giá khả năng vận dụng giá trị.
Khi hai quyển đi cùng nhau, việc học không chỉ còn là:
“Biết đúng.”
Mà tiến đến:
“Biết làm đúng.”
Một cách rất hiệu quả là:
Bước 1: Đọc nguyên tắc trong Hiến chương.
Bước 2: Đặt một tình huống trong Cẩm nang.
Bước 3: Cho học viên lựa chọn cách xử lý.
Bước 4: Hỏi tại sao.
Bước 5: Đối chiếu lại với giá trị, văn hóa hoặc triết lý DDS.
Bước 6: Rút ra hành động chuẩn.
Như vậy học viên không chỉ nhớ câu chữ.
Họ hình thành khả năng:
dùng Hiến chương để suy nghĩ.
Đó mới là mục tiêu sâu nhất.
Khi có vấn đề, thay vì chỉ phê bình:
“Em làm sai rồi.”
Có thể hỏi:
“Việc này liên quan giá trị nào?”
“Nếu áp dụng Hiến chương thì nguyên tắc phải là gì?”
“Nếu gặp lại, hành động cụ thể sẽ thay đổi thế nào?”
Cách làm này biến lỗi thành một bài học.
Và dần dần đội ngũ biết tự soi.
Đó là khi quản trị chuyển từ:
quản người
sang:
xây con người có khả năng tự quản mình.
Thứ nhất: Tôi đã hiểu các giá trị trong Hiến chương, nhưng khi gặp tình huống khó tôi có biết chuyển chúng thành hành động cụ thể hay chưa?
Thứ hai: Trong công việc hiện tại, vấn đề nào tôi thường biết “điều gì đúng” nhưng vẫn chưa biết “phải làm thế nào cho đúng”?
Thứ ba: Tôi có đang sử dụng tài liệu DDS như công cụ để giải quyết công việc hay chỉ đọc khi được yêu cầu?
Ba câu hỏi này chính là khoảng cách giữa:
hiểu và làm.
Một giá trị chỉ thật sự sống khi nó trở thành hành vi.
Một văn hóa chỉ thật sự hình thành khi những hành vi đúng được lặp lại.
Một triết lý chỉ thật sự có ý nghĩa khi giúp chúng ta lựa chọn đúng giữa những tình huống thực tế.
Hiến chương DDS từng nhấn mạnh:
Hiến chương không chỉ được đọc. Hiến chương cần được thực hiện; không chỉ được ghi nhớ, mà cần được thể hiện bằng hành động.
Vì vậy, con đường từ tư tưởng đến văn hóa phải đi qua hành động:
HIỂU ĐÚNG → NGHĨ ĐÚNG → CHỌN ĐÚNG → LÀM ĐÚNG → LẶP LẠI ĐIỀU ĐÚNG → TRỞ THÀNH VĂN HÓA.
DDS – Hiến chương tạo nền tư tưởng; Cẩm nang Hành động đưa tư tưởng vào cuộc sống. Khi tư tưởng đúng gặp hành động đúng, giá trị DDS mới thật sự được lan tỏa.
Quyển I – Hiến chương DDS là tài liệu nền tảng giúp thành viên hiểu DDS là ai, theo đuổi điều gì và lựa chọn con đường phát triển nào; từ Sứ mệnh, Tầm nhìn, Khát vọng đến Giá trị cốt lõi, Văn hóa, Triết lý, Lời tuyên thệ và Cam kết thực hiện.
Quyển II – Cẩm nang Hành động DDS – Từ Hiến chương đến Thực tiễn tiếp tục một bước rất quan trọng: đưa những tư tưởng ấy vào những tình huống gần với thực tế học tập, trị liệu, đào tạo, quản lý, phát triển đội ngũ và ứng xử trong cộng đồng DDS.
Có thể nhớ bằng một công thức ngắn:
HIẾN CHƯƠNG DDS – BIẾT ĐIỀU GÌ CẦN GIỮ.
CẨM NANG HÀNH ĐỘNG DDS – BIẾT PHẢI LÀM NHƯ THẾ NÀO.
Hai quyển được xây dựng để sử dụng cùng nhau:
một quyển tạo nền tư tưởng – một quyển rèn năng lực hành động;
một quyển giúp hiểu – một quyển giúp làm;
một quyển xác lập giá trị – một quyển đưa giá trị vào thực tế.
Thành viên, Đại lý, Trưởng chi nhánh, Giảng viên và các đơn vị trong Hệ thống DDS có nhu cầu nghiên cứu, sử dụng hai giáo trình hoặc tìm hiểu phiên bản mới có thể liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn và Hỗ trợ Nghề Việt Nam để được hướng dẫn.
Đọc Hiến chương để hiểu con đường. Đọc Cẩm nang để biết cách bước đi. Và quan trọng nhất – hãy biến điều đã đọc thành hành động mỗi ngày.