TỪ SÁT HẠCH THỰC HÀNH ĐẾN NÂNG CAO TAY NGHỀ: SÁU BÀI HỌC DÀNH CHO GIÁO VIÊN DDS
Thực hiện được một kỹ thuật là điều đáng quý. Nhưng để thực hiện đúng chuẩn, giải thích rõ ràng và hướng dẫn người khác làm đúng, người Giáo viên còn cần nhiều hơn thế. Những bài học từ đợt sát hạch thực hành đầu tiên giúp chúng ta nhìn lại con đường nâng cao tay nghề một cách cụ thể. Những nội dung dưới đây được khái quát từ việc đánh giá và rà soát, không phải nhận xét về một cá nhân cụ thể. Mỗi người có thể đối chiếu với kết quả riêng để xác định hướng học tập phù hợp.
1. Đúng quy trình là nền tảng của tay nghề vững vàng
Qua đánh giá thực hành, nhiều kỹ năng đã được thể hiện tốt. Tuy nhiên, vẫn có những phần việc chưa được thực hiện đầy đủ hoặc đúng trình tự. Một số thao tác chưa chính xác về vị trí, hướng thực hiện, điểm bắt đầu; có động tác còn gượng, thiếu sự nhuần nhuyễn. Khả năng nhận diện và phân biệt các vùng cần tác động cũng chưa đồng đều.
Hướng ôn luyện: Hãy ôn luyện theo từng khối kỹ thuật trong giáo trình chính thức: nhớ đúng thứ tự, hiểu mục đích, thực hiện đúng vị trí và luyện đến khi động tác chắc chắn. Việc kiểm soát cường độ dòng điện phải phù hợp với từng vùng và phản ứng của người được thực hiện; không coi khả năng chịu đựng của người mẫu là thước đo an toàn.
2. Đừng để kinh nghiệm riêng làm mờ quy trình chuẩn
Người có kinh nghiệm thường muốn làm thêm để chăm sóc khách hàng tốt hơn. Nhưng trong sát hạch và đào tạo, thao tác bổ sung không thể thay thế những bước bắt buộc của giáo trình. Khi thói quen cũ khác với tài liệu hiện hành, nếu không kiểm tra lại, sai lệch có thể được truyền từ người dạy sang nhiều thế hệ học viên.
Hướng ôn luyện: Hãy phân biệt rõ nội dung chuẩn với kinh nghiệm mở rộng. Ưu tiên dạy đúng và đủ quy trình chính thức; chỉ trao đổi nội dung ngoài giáo trình khi đã được xác minh căn cứ, tính phù hợp và yêu cầu an toàn. Nếu tài liệu khác nhau, cần báo để đối chiếu, không tự quyết theo trí nhớ.
3. Phối hợp sản phẩm: biết dùng thôi vẫn chưa đủ
Một người có thể lựa chọn được sản phẩm nhưng chưa giải thích thuyết phục vì sao lựa chọn, sử dụng ở giai đoạn nào và hướng dẫn khách hàng ra sao. Việc nói đúng tên sản phẩm không đồng nghĩa với hiểu đầy đủ nguyên tắc phối hợp Dầu – Cao – Trà DDS.
Hướng ôn luyện: Khi ôn tập, hãy tự trả lời bốn câu hỏi: dùng gì, dùng lúc nào, vì sao dùng và hướng dẫn sau buổi như thế nào. Đối chiếu giáo trình sản phẩm và bài kỹ thuật liên quan. Không tự bớt sản phẩm chỉ vì tiết kiệm, không tự thêm vì mục tiêu bán hàng, không suy rộng công dụng hoặc thay thế tùy tiện.

4. Phát hiện lỗi là bước đầu; hướng dẫn sửa lỗi mới thể hiện năng lực dạy
Trong thực hành có người phát hiện, giải thích và sửa lỗi tốt; cũng có trường hợp nhận diện chưa đúng hoặc chưa hướng dẫn được người học sửa lại. Đó là khoảng cách giữa làm đúng cho mình và giúp người khác làm đúng.
Hướng ôn luyện: Luyện theo tình huống: quan sát thao tác, chỉ rõ chỗ chưa đạt, giải thích bằng căn cứ giáo trình, làm mẫu phần cần thiết, để học viên thực hiện lại và kiểm tra kết quả. Tránh tranh luận dựa trên ký ức cá nhân khi chưa đối chiếu tài liệu chính thức.
5. Một giờ dạy tốt phải để học viên thực sự được làm
Năng lực sư phạm là điểm cần tiếp tục đầu tư. Có người giảng giải và làm mẫu tương đối tốt nhưng mục tiêu bài học chưa đầy đủ về kiến thức, kỹ năng, thái độ. Có người chưa xây dựng rõ tình huống thực hành, cách giao nhiệm vụ, quan sát, đánh giá và sửa lỗi cho học viên.
Hướng ôn luyện: Hãy tập tổ chức một lượt dạy trọn vẹn: xác định mục tiêu – làm mẫu – giao việc – để học viên thực hiện – quan sát – hướng dẫn sửa – đánh giá lại. Đừng chỉ hỏi mình đã giảng hết chưa; hãy hỏi học viên đã tự làm được đến đâu.
6. Hiểu chính sách là biết phân tích điều kiện trước khi kết luận
Có người nhận diện được tình huống thiếu dữ kiện và giải thích chính sách có căn cứ. Nhưng cũng có trường hợp nhầm điều kiện áp dụng, cấp bậc, tuyến quản lý, cách tính hoặc trình bày chưa thuyết phục. Những vấn đề về hồ sơ và thời điểm hiệu lực cũng đòi hỏi sự cẩn trọng.
Hướng ôn luyện: Trước mỗi tình huống, hãy xác định ai là chủ thể, áp dụng chính sách ở thời điểm nào, thuộc tuyến và cấp bậc nào, đã đủ điều kiện và hồ sơ chưa. Chỉ tính toán hoặc kết luận khi dữ kiện quyết định đã rõ. Ôn theo chính sách đang có hiệu lực, không dựa vào bảng cũ.
ĐIỀU QUAN TRỌNG SAU SÁT HẠCH
Đợt sát hạch cho thấy tay nghề, khả năng giảng dạy và hiểu biết chính sách không phải lúc nào cũng phát triển đồng đều. Điều đáng quý là chúng ta đã có thêm căn cứ để nhận ra điều cần tiếp tục hoàn thiện. Mỗi người nên duy trì những năng lực đã vững, tập trung luyện phần còn yếu và chủ động cập nhật giáo trình. Chuẩn hóa không dừng lại ở một lần sát hạch; nó thể hiện trong từng thao tác đúng, từng lời giải thích rõ và từng học viên được hướng dẫn tốt hơn.