VĂN HÓA DDS SỐ 4 – ĐỒNG HÀNH

Đi cùng nhau không phải để ai phụ thuộc vào ai, mà để mỗi người ngày càng có thể tự đứng vững và cùng làm cho hệ thống mạnh hơn

Trong hành trình phát triển của một con người, có những lúc chúng ta có thể tự mình tiến bước. Nhưng cũng có những giai đoạn, nếu không có một người chỉ dẫn, một người hỗ trợ, một người cùng chia sẻ khó khăn, con đường phía trước sẽ trở nên dài hơn rất nhiều.

DDS cũng vậy.

Một thành viên mới cần người hướng dẫn. Một kỹ thuật viên mới cần người sửa lỗi. Một đại lý mới cần người chia sẻ kinh nghiệm. Một trưởng chi nhánh mới cần người hỗ trợ quản lý đội nhóm. Một giảng viên mới cũng cần những người đi trước giúp mình trưởng thành.

Bởi vậy, Đồng hành không chỉ là một nét đẹp trong ứng xử. Đồng hành là một phần của văn hóa phát triển DDS.

Nhưng đồng hành đúng nghĩa không phải là giữ người bên cạnh mình mãi mãi.

Đồng hành là:

Đi cùng một đoạn để người khác đủ năng lực đi tiếp bằng chính đôi chân của họ.

Đồng hành bắt đầu từ việc không bỏ quên nhau

Trong một hệ thống phát triển theo nhiều cấp bậc, rất dễ xảy ra một điều: khi tuyến dưới còn yếu, tuyến trên quan tâm rất nhiều; nhưng khi người dưới bắt đầu trưởng thành, có vị trí, có khả năng tự làm, sự quan tâm ấy lại giảm dần.

Có khi chỉ vì bận.

Có khi vì nghĩ rằng: “Họ lớn rồi, họ tự làm được.”

Có khi vì quyền lợi trực tiếp không còn như trước.

Và có khi chính từ đó, một chi nhánh đang phát triển tốt lại chậm dần, một người từng rất nhiệt huyết lại cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau.

Đồng hành không đòi hỏi chúng ta phải làm thay mọi việc.

Đôi khi chỉ cần một cuộc điện thoại.

Một tin nhắn:

“Dạo này hoạt động thế nào?”

“Có khó khăn gì không?”

“Có việc gì cần anh/chị hỗ trợ không?”

Một lời hỏi đúng lúc có thể giữ lại rất nhiều niềm tin.

Tuyến dưới trưởng thành – tuyến trên phải chuyển vai, không phải rút vai

Đây là một nguyên tắc rất quan trọng trong văn hóa Đồng hành DDS.

Khi một người bên dưới chưa biết, tuyến trên có thể phải chỉ dẫn rất nhiều.

Khi họ đã biết làm, tuyến trên giảm việc làm thay.

Khi họ đã có thể quản lý, tuyến trên chuyển sang cố vấn.

Khi họ đã có thể đào tạo người khác, tuyến trên tiếp tục giúp họ nhìn xa hơn, xây người kế cận và phát triển hệ thống lớn hơn.

Đó là chuyển vai.

Không phải:

“Bây giờ anh/chị tự làm đi, tôi hết trách nhiệm rồi.”

Một hệ thống khỏe mạnh không phải là hệ thống trong đó người mạnh làm tất cả.

Mà là hệ thống trong đó:

người đi trước giúp người đi sau trưởng thành, rồi người trưởng thành tiếp tục giúp một thế hệ khác trưởng thành.

Đồng hành không phải làm thay

Có một ranh giới rất quan trọng.

Nếu chúng ta giúp một người mọi việc, giải quyết thay mọi khó khăn, làm thay mọi quyết định, người đó có thể cảm thấy được hỗ trợ trong ngắn hạn nhưng lại khó trưởng thành trong dài hạn.

Đồng hành đúng phải tạo ra năng lực.

Thay vì:

“Để tôi làm cho.”

Có thể hỏi:

“Bạn đang vướng ở đâu?”

“Bạn nghĩ có những phương án nào?”

“Nếu làm lại, bạn sẽ thay đổi điều gì?”

“Tôi có thể hỗ trợ phần nào để bạn tự hoàn thành?”

Đồng hành tốt không tạo thêm sự phụ thuộc.

Đồng hành tốt tạo thêm người có khả năng tự chủ.

Người trên cần đồng hành – người dưới cũng phải chủ động

Văn hóa Đồng hành không thể chỉ đặt trách nhiệm lên tuyến trên.

Có những người gặp khó khăn nhưng không nói.

Không hỏi.

Không tham gia các chương trình Công ty tổ chức.

Không chủ động kết nối.

Sau một thời gian lại cảm thấy mình không được hỗ trợ.

Đồng hành phải là hai chiều.

Người trên có trách nhiệm quan tâm.

Người dưới có trách nhiệm chủ động.

Khi chưa biết – hãy hỏi.

Khi chưa làm được – hãy xin hỗ trợ.

Khi có vấn đề – hãy trao đổi đúng người, đúng kênh.

Khi được hướng dẫn – hãy chủ động thực hiện.

Không ai có thể hỗ trợ tốt một người luôn im lặng trước những khó khăn của chính mình.

Đồng hành không có nghĩa giữ người

Trong hoạt động phát triển hệ thống, đôi khi chúng ta vô tình đánh đồng “đồng hành” với “giữ người”.

Sợ người dưới biết nhiều hơn.

Sợ họ kết nối trực tiếp với Công ty.

Sợ họ đi học thêm.

Sợ họ trở thành giảng viên.

Sợ họ phát triển lên vị trí gần bằng mình.

Nếu như vậy, đồng hành đã biến thành ràng buộc.

Văn hóa DDS hướng tới điều ngược lại:

Người dưới càng trưởng thành, người trên càng thành công trong vai trò phát triển con người.

Một người thầy tốt không sợ học trò giỏi.

Một trưởng chi nhánh tốt không sợ tuyến dưới trưởng thành.

Một người lãnh đạo tốt không giữ tất cả quyền lực và kiến thức cho riêng mình.

Bởi giá trị của người đi trước không nằm ở việc có bao nhiêu người phải phụ thuộc vào mình.

Giá trị nằm ở việc:

mình đã giúp bao nhiêu người đủ năng lực để tiếp tục phát triển.

Đồng hành phải vượt qua lợi ích ngắn hạn

Trong thực tế, không phải lúc nào hỗ trợ người khác cũng mang lại quyền lợi ngay cho mình.

Có những việc làm hôm nay chưa có hoa hồng.

Có một cuộc gọi hôm nay không tạo ra doanh số.

Có một buổi sửa lỗi cho người khác chưa mang lại lợi ích tức thời.

Nhưng chính những việc tưởng như nhỏ ấy lại tạo ra:

niềm tin – sự gắn bó – năng lực – và sức mạnh dài hạn của hệ thống.

Nếu chỉ đồng hành khi còn quyền lợi trực tiếp, đó chưa phải văn hóa.

Văn hóa được thể hiện rõ nhất khi:

không còn lợi ích tức thời nhưng trách nhiệm và tình nghĩa hệ thống vẫn còn.

Đồng hành giữa các chi nhánh – không phải cạnh tranh để giành người

DDS có nhiều chi nhánh, nhiều giảng viên, nhiều khu vực.

Một học viên có thể ở xa tuyến trên.

Một người miền Bắc có thể cần được hỗ trợ ở miền Nam.

Một thành viên có thể cần học gần nơi mình sinh sống.

Nếu các chi nhánh biết hỗ trợ nhau đúng nguyên tắc, hệ thống sẽ mạnh hơn rất nhiều.

Nhưng nếu mỗi lần gửi một người sang hỗ trợ lại lo:

“Có bị mất người không?”

“Họ có kéo thành viên của mình không?”

“Học viên có chuyển sang mua hàng nơi khác không?”

thì niềm tin nội bộ sẽ giảm.

Văn hóa Đồng hành đòi hỏi một chuẩn mực rất rõ:

Hỗ trợ người của hệ thống như hỗ trợ người của chính mình, nhưng tôn trọng nguồn giới thiệu, quyền lợi và mối quan hệ đã được xác lập.

Không dùng việc hỗ trợ để lôi kéo.

Không dùng lớp học để chuyển tuyến.

Không dùng sự gần gũi với học viên để tạo lợi ích riêng.

Đó mới là đồng hành có văn hóa.

Giảng viên càng phải là người biết đồng hành

Người giảng viên không chỉ có trách nhiệm truyền kiến thức.

Họ còn là người cùng học viên đi qua một giai đoạn rất quan trọng: từ chưa biết đến biết, từ chưa làm được đến làm được.

Một buổi học kết thúc không có nghĩa trách nhiệm hoàn toàn kết thúc.

Người mới có thể quên.

Có thể chưa tự tin.

Có thể mắc lỗi khi thực hành.

Có thể cần xem lại video, giáo trình hoặc hỏi thêm.

Giảng viên cần giúp họ từng bước.

Nhưng mục tiêu cuối cùng không phải để học viên hỏi mình cả đời.

Mà là giúp họ:

biết học – biết tra cứu – biết tự kiểm tra – biết tự chịu trách nhiệm với nghề.

Đó là đồng hành của người thầy.

Lãnh đạo đồng hành bằng cách phát triển con người

Người lãnh đạo không thể trực tiếp giải quyết tất cả mọi việc.

Vai trò cao hơn của lãnh đạo là tạo ra môi trường để người khác có thể làm tốt.

Đồng hành của người lãnh đạo thể hiện qua việc:

lắng nghe;
định hướng;
trao quyền;
kiểm tra;
hỗ trợ khi cần;
sửa sai mà không làm người khác mất động lực;
tạo cơ hội cho người có năng lực phát triển;
xây dựng người kế cận.

Một người lãnh đạo mạnh không tạo ra một đội ngũ luôn phải chờ mình quyết định từng việc nhỏ.

Người lãnh đạo mạnh tạo ra:

những con người có thể tự chịu trách nhiệm nhưng vẫn cùng nhìn về một hướng chung.

Đồng hành không phải nói tốt với nhau – mà là cùng nhau giải quyết vấn đề

Có những lúc đồng hành không phải là nói những điều dễ nghe.

Đôi khi phải chỉ ra lỗi.

Đôi khi phải góp ý.

Đôi khi phải nói:

“Việc này bạn đang làm chưa đúng.”

Nhưng sự khác biệt nằm ở cách nói và mục đích.

Phê bình để hạ thấp một người là làm tổn thương.

Chỉ lỗi để giúp họ tiến bộ là đồng hành.

Văn hóa DDS cần một môi trường trong đó mọi người có thể nói với nhau:

“Tôi góp ý vì muốn bạn tốt hơn, chứ không phải vì muốn chứng minh tôi tốt hơn bạn.”

Ba câu hỏi về văn hóa Đồng hành

Mỗi thành viên DDS có thể tự hỏi mình:

1. Trong thời gian vừa qua, có ai trong tuyến, trong nhóm hoặc trong cộng đồng đang cần tôi hỗ trợ nhưng tôi đã vô tình bỏ quên không?

2. Khi một người phía dưới trưởng thành hơn, tôi cảm thấy vui vì họ tiến bộ hay lo vì quyền lợi của mình có thể thay đổi?

3. Sự hỗ trợ của tôi đang giúp người khác tự chủ hơn, hay đang khiến họ ngày càng phụ thuộc vào tôi?

Nếu mỗi người thường xuyên tự trả lời ba câu hỏi đó, văn hóa Đồng hành sẽ không còn nằm trên giấy.

Nó sẽ trở thành cách DDS làm việc với nhau mỗi ngày.

THÔNG ĐIỆP KẾT

Một cộng đồng không mạnh vì có một vài người thật giỏi.

Một cộng đồng mạnh khi những người giỏi biết nâng đỡ người khác cùng giỏi lên.

Đồng hành không phải đi cùng nhau mãi ở một vị trí.