“Làm DDS thì thu nhập thế nào?” – đó là một câu hỏi hoàn toàn chính đáng. Nhưng nếu đây là câu hỏi đầu tiên và cũng là điều duy nhất một người quan tâm khi bước vào DDS, rất có thể họ đang nhìn vào kết quả trước khi hiểu con đường tạo ra kết quả ấy. Muốn phát triển nghề nghiệp bền vững, trước khi hỏi mình có thể nhận được bao nhiêu, cần hiểu mình sẽ học gì, làm gì, tạo ra giá trị gì và phát triển như thế nào.
Thu nhập quan trọng.
Không cần né tránh điều đó.
Một người học nghề, đầu tư thời gian, công sức và mong muốn xây dựng công việc cho mình thì việc quan tâm đến khả năng tạo thu nhập là điều bình thường.
Nhưng có một sự khác biệt rất lớn giữa hai câu hỏi:
“Tham gia DDS thì tôi được bao nhiêu tiền?”
và:
“Tôi cần làm gì để có khả năng tạo ra thu nhập từ nghề DDS?”
Hai câu nghe gần giống nhau.
Nhưng chúng dẫn đến hai cách tiếp cận hoàn toàn khác nhau.
Nếu một người chỉ cần bước vào DDS là mặc nhiên có một mức thu nhập nhất định, thì có lẽ chúng ta chẳng cần nói nhiều đến học tập, năng lực, khách hàng, thị trường, trách nhiệm hay quá trình phát triển.
Nhưng thực tế của một nghề không vận hành như vậy.
Hai người cùng bắt đầu có thể có kết quả khác nhau.
Hai người cùng được học có thể có mức độ rèn luyện khác nhau.
Hai người có cùng công cụ nhưng khả năng phục vụ khách hàng, xây dựng uy tín, kết nối cộng đồng và phát triển thị trường có thể hoàn toàn khác nhau.
Bởi vậy, tham gia DDS không đồng nghĩa với một lời hứa về thu nhập.
Kết quả của mỗi người phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có việc học tập, năng lực thực tế, chất lượng công việc, khách hàng, uy tín, mức độ chủ động, khả năng phát triển và việc tuân thủ những nguyên tắc chung của hệ thống.
Hiểu điều này ngay từ đầu rất quan trọng.
Nó giúp người mới bước vào DDS bằng một kỳ vọng thực tế hơn.
Hãy thử đặt một câu hỏi khác:
Khách hàng sẵn sàng trả tiền cho điều gì?
Không phải vì chúng ta mang một danh xưng.
Không phải chỉ vì chúng ta sở hữu một thiết bị.
Và cũng không phải chỉ vì chúng ta đã từng tham gia một khóa học.
Một nghề chỉ thực sự có giá trị khi người làm nghề có khả năng sử dụng kiến thức và kỹ năng của mình để phục vụ nhu cầu thực tế của khách hàng một cách phù hợp.
Đó là lý do DDS đặt:
“Lấy hiệu quả trị liệu làm trọng tâm.”
Với người mới, điều này có một ý nghĩa rất rõ:
Trước khi nghĩ đến việc mình có thể kiếm được bao nhiêu, hãy nghĩ đến việc mình có thể tạo ra giá trị gì cho khách hàng.
Khi năng lực tốt dần lên, chất lượng công việc tốt hơn, sự tin tưởng được hình thành và khách hàng được phục vụ tốt hơn, nền tảng nghề nghiệp mới từng bước được xây dựng.
Thu nhập không thể bền vững nếu giá trị đứng phía sau nó không bền vững.
Đây là vấn đề tiếp theo mà người mới cần hiểu.
Biết kỹ thuật là cần thiết.
Nhưng người làm nghề còn phải học cách để giá trị mình có đến được với người đang cần nó.
Một người có chuyên môn nhưng không biết xây dựng uy tín, không biết kết nối, không biết giới thiệu đúng giá trị mình cung cấp và không có khả năng phát triển khách hàng thì rất khó biến chuyên môn thành một hoạt động nghề nghiệp ổn định.
Vì thế DDS còn xác định:
“Lấy phát triển thị trường làm mũi nhọn.”
Phát triển thị trường không có nghĩa là chỉ tìm cách bán nhiều hơn.
Đó còn là quá trình để thị trường biết chúng ta là ai, chúng ta cung cấp giá trị gì, ai phù hợp với dịch vụ hoặc hoạt động của mình và vì sao khách hàng có thể tin tưởng lựa chọn.
Người mới hiểu được điều này sẽ không ngồi chờ “hệ thống mang thu nhập đến”.
Họ hiểu rằng chính mình phải từng bước xây dựng năng lực, khách hàng và thị trường của mình.
Nếu chỉ có chuyên môn và thị trường, vẫn còn thiếu một yếu tố rất quan trọng.
Đó là con người.
Một người mới bước vào nghề thường có rất nhiều thứ chưa biết.
Họ cần người hướng dẫn.
Cần môi trường để học hỏi.
Cần những người đi trước chia sẻ kinh nghiệm.
Cần những người cùng nghề để trao đổi và hỗ trợ.
Và khi chính họ trưởng thành hơn, họ cũng có thể trở thành người hỗ trợ những người đến sau.
Đó là lý do DDS xác định:
“Lấy kết nối cộng đồng làm then chốt.”
Một cộng đồng tốt không làm thay công việc cho một cá nhân.
Nhưng cộng đồng có thể giúp người đó học nhanh hơn, tránh những sai lầm không cần thiết, nhìn thấy kinh nghiệm của người đi trước và có môi trường để tiếp tục trưởng thành.
Đây cũng là một giá trị mà nếu chỉ nhìn DDS bằng câu hỏi “thu nhập bao nhiêu?”, người mới rất dễ bỏ qua.
Người mới không cần thuộc ngay tất cả chính sách.
Nhưng cần hiểu những vấn đề căn bản:
DDS đang xây dựng một hệ thống nghề nghiệp như thế nào?
Mình đang ở vị trí nào?
Ở giai đoạn hiện tại, việc quan trọng nhất của mình là gì?
Quyền lợi đi cùng những trách nhiệm nào?
Nếu muốn phát triển lên những vai trò tiếp theo, mình cần xây dựng thêm năng lực và đóng góp gì?
Những kết quả và đóng góp được ghi nhận theo nguyên tắc nào?
Những hành vi nào cần tuân thủ để bảo vệ quyền lợi của mình và những người khác?
Khi hiểu những điều này, người mới sẽ bớt nhìn DDS như một nơi để “vào xem mình được gì”.
Thay vào đó, họ bắt đầu nhìn DDS như một môi trường mà trong đó mình cần học – làm – tạo giá trị – phát triển – được ghi nhận.
Đó là một thay đổi rất quan trọng về tư duy.
Hãy thử bắt đầu bằng năm câu hỏi khác:
Tôi cần học gì?
Tôi cần rèn luyện năng lực nào?
Tôi có thể tạo ra giá trị gì cho khách hàng?
Tôi có thể đóng góp gì cho cộng đồng?
Tôi cần phát triển như thế nào để tạo ra kết quả nghề nghiệp tốt hơn?
Khi năm câu hỏi này dần có câu trả lời, câu hỏi về thu nhập cũng bắt đầu có cơ sở để trả lời.
Bởi lúc ấy, thu nhập không còn là một con số được ai đó hứa hẹn.
Nó trở thành một kết quả cần được xây dựng.
Giáo trình DDS Quyển 6 – Hệ 1: Chính sách và Phát triển nghề DDS không được xây dựng để nói với mỗi người rằng họ chắc chắn sẽ kiếm được bao nhiêu.
Giá trị quan trọng hơn là giúp người DDS hiểu vị trí – quyền lợi – trách nhiệm – nguyên tắc ghi nhận – con đường phát triển trong hệ thống.
Khi hiểu bản đồ, người đi có thể tự xác định mình đang ở đâu và cần chuẩn bị gì cho chặng tiếp theo.
Và với một người mới, có lẽ đây là thứ cần hiểu trước cả những con số:
Không có con đường nghề nghiệp bền vững nào được xây dựng chỉ bằng kỳ vọng nhận về.
Nó được xây dựng từ những giá trị một người có khả năng tạo ra.
Vì thế, trước câu hỏi:
“DDS có thể mang lại cho tôi bao nhiêu?”
hãy thử đặt một câu hỏi khó hơn nhưng quan trọng hơn:
“Tôi sẵn sàng học, làm và phát triển đến đâu để tạo ra giá trị tương xứng với kết quả mà mình mong muốn?”
Khi trả lời được câu hỏi ấy, chúng ta mới thực sự bắt đầu bước vào con đường nghề nghiệp.
